Τα εγκαίνια της ατομικής έκθεσης της εικαστικού, ζωγράφου – αγιογράφου Σοφίας Αμπερίδου, πραγματοποιήθηκαν την Παρασκευή 6 Οκτωβρίου 2023, από τον Σύλλογο Ελλήνων Ποντίων και περιχώρων Ντίσελντορφ "Ο ΞΕΝΙΤΕΑΣ" σε μια σπουδαία εκδήλωση στα πλαίσια του επετειακού έτους 2023 για τα 40 χρονιά ίδρυσης του συλλόγου, στο κεντρικό μουσείο της πόλης του Ντίσελντορφ (Stadtmuseum Düsseldorf).
Ξενάγηση στην έκθεση από την Σοφία Αμπερίδου
Με πρωτοβουλία του Συλλόγου Ελλήνων Ποντίων και περιχώρων Ντίσελντορφ "Ο ΞΕΝΙΤΕΑΣ", έγινε η πρώτη ατομική έκθεση ζωγραφικής εκτός Ελλάδας, της εικαστικού Σοφίας Αμπερίδου, με τίτλο «Πατριδογνωσία του Πόντου - Η Ρωμιοσύνη της Ανατολής», υπό την Αιγίδα της Γενικής Γραμματείας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας, την Αιγίδα του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στο Ντύσσελντορφ και την αιγίδα του δημάρχου της πόλης Stephan Keller.
Ο Ηλίας Μαυρίδης, η Σοφία Αμπερίδου και η Miriam Koch
Τα εγκαίνια της έκθεσης τίμησαν με την παρουσία τους η κα. Miriam Koch διευθύντρια του γραφείου πολιτισμού του Δήμου Ντίσελντορφ, η εκπρόσωπος του Γενικού Προξενείου, υποπρόξενος κα. Αλεξάνδρα Χαχάλου, ο Αρχιμανδρίτης Πατέρας Θεοφάνης Λάππας και ο Διευθυντής του Μουσείου (των συλλογών του 19ου αιώνα) Dr. Christoph Danelzik - Brüggemann. Με διαδικτυακή σύνδεση απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό ο Γενικός Γραμματέας Απόδημου Ελληνισμού και Δημόσιας Διπλωματίας στην Ελλάδα κος. Ιωάννης Χρυσουλάκης.
Την εκδήλωση των εγκαινίων η οποία έγινε στην αίθουσα εκδηλώσεων του μουσείου, συντόνισε και παρουσίασε η γραμματέας του συλλόγου κα. Κλεοπάτρα Στεφανίδου η οποία κάλεσε στο βήμα τους επισήμους για το χαιρετισμό.
Ο Ηλίας Μαυρίδης, ο Dr. Christoph Danelzik - Brüggemann και η Σοφία Αμπερίδου
Αρχικά, ο Dr. Christoph Danelzik - Brüggemann εκπροσωπώντας τη Γενική Διεύθυνση του Stadtmuseum, έκανε την έναρξη των εγκαινίων με χαιρετισμό, καλωσορίζοντας τους διοργανωτές, την καλλιτέχνιδα και τους επισκέπτες της έκθεσης.
Στη συνέχεια η κα. Miriam Koch διευθύντρια του γραφείου πολιτισμού της πόλης του Ντίσελντορφ, εκπροσωπώντας τον δήμαρχο κ. Stephan Keller εξέφρασε μεταξύ άλλων την χαρά και ικανοποίηση της για την έκθεση. Μάλιστα, τόνισε ιδιαίτερα, πως είναι πολύ σημαντικό γεγονός η πρώτη ατομική έκθεση της Σοφίας Αμπερίδου, που μεταξύ άλλων πραγματεύεται και το θέμα του ξεριζωμού, να φιλοξενείται στην πόλη του Ντύσσελντορφ. Ο ξεριζωμός και η φυγή δεν είναι απλά ένα θέμα ιστορικό, αλλά είναι θέμα της «ανθρώπινης ιστορίας». Στο Ντύσσελντορφ έρχονται άνθρωποι οικειοθελώς, κάποιοι όμως εξαναγκάζονται να αφήσουν τη χώρα τους και να βρουν κάποια πιο ασφαλή.
Η κα. Miriam Koch ανέφερε ακόμη, πως στην πόλη μένουν πάνω από 190 διαφορετικές εθνικότητες που συμβιώνουν πολύ καλά μεταξύ τους και η πόλη του Ντύσσελντορφ χωρίς αυτούς δε θα ήταν αυτό που είναι σήμερα. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό ο καθένας να κρατήσει την ιστορική ταυτότητα και κουλτούρα που έχει κι όλα αυτά να μεταδοθούν σε εμάς και να λάβουν και στη δικιά μας μνήμη θέση.
Συγχαίρω την Σοφία Αμπερίδου για τα θέματα πολιτισμού και ιστορίας που πραγματεύεται στο έργο της, καθώς και το σύλλογο για τη διοργάνωση και την παρουσία σαράντα χρόνων στην πόλη μας, που με μεγάλο ζήλο, χαρά και πάθος διοργανώνει δράσεις και δίνει μεγάλη βάση στην ενίσχυση και στήριξη των νέων καθώς και σε όλους εμάς να έχουμε τη δυνατότητα όλα αυτά να τα μοιραζόμαστε. Γι’ αυτό άλλη μια φορά εκφράζω τα συγχαρητήρια μου για την σημερινή εκδήλωση που είναι τόσο σημαντική κι εύχομαι πολλούς επισκέπτες ώστε να γνωρίσουν τα θέματα με τα οποία ασχολείται η καλλιτέχνιδα.
Η υποπρόξενος κα. Αλεξάνδρα Χαχάλου, εκπροσωπώντας το Γενικό Προξενείο μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στην ιδιαίτερη σημασία που λαμβάνει η εκδήλωση με τη στήριξη του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας και του Δημάρχου της πόλης του Ντύσσελντορφ. Η πραγματοποίηση της έκθεσης αντικατοπτρίζει όχι μόνο τη δύναμη και την αντίσταση της ποντιακής κοινότητας στο πέρασμα των χρόνων, αλλά είναι ένας μάρτυρας για τη βαρύτητα που δίνει η πόλη για την ενίσχυση του πολιτισμού και των διαφορετικών κοινοτήτων που βρίσκονται σε αυτή.
Ακολούθως, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Ποντίων και περιχώρων Ντίσελντορφ "Ο ΞΕΝΙΤΕΑΣ" κ. Ηλίας Μαυρίδης εξέφρασε την ικανοποίηση του για την πραγματοποίηση της έκθεσης και τις ευχαριστίες του σε όλους όσοι με οποιοδήποτε τρόπο συνέβαλαν κι αμέσως μετά παρουσίασε στο κοινό με λίγα λόγια το βιογραφικό της Σοφίας Αμπερίδου.
Οι ομιλίες ολοκληρώθηκαν με την κα. Σοφία Αμπερίδου η οποία κατά τον χαιρετισμό της είπε πως πρόκειται για μια ιστορική ημέρα, τόσο για τον απόδημο ελληνισμό όσο για την ίδια και το έργο της, καθώς έπειτα από 16 ατομικές εκθέσεις στην Ελλάδα και περισσότερες από 80 συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις σε Ελλάδα και άλλα μέρη του κόσμου, παρουσιάζει την πρώτη ατομική έκθεση της στο εξωτερικό.
Αναφέρθηκε στις καλλιτεχνικές ρίζες της που βρίσκονται στην ελληνική βυζαντινή τέχνη και πως μέσω αυτής δημιούργησε την ενότητα έργων της για τον Πόντο και τον ελληνισμό της Ανατολής.
Ανέφερε χαρακτηριστικά πως: «Ο πυρήνας της δουλειάς μου είναι η Ιστορία, η Λαογραφία και ο Πολιτισμός του Πόντου από όπου αντλώ δύναμη και έμπνευση. Τη μεγαλύτερη βεβαίως δύναμη και έμπνευση την αντλώ από τα προσωπικά βιώματα μου καθώς μεγάλωσα με τις αφηγήσεις της γιαγιάς και του παππού μου, που ήρθαν με την Ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 από την Κερασούντα του Πόντου στην Πιερία και μεταλαμπάδευσαν στην ψυχή μου την ομορφιά της πατρίδας καθώς και τα βάσανα που έζησαν τα δύσκολα χρόνια. Έτσι έχω πολλές αφορμές και αιτίες να δημιουργώ με απέραντο σεβασμό, συγκίνηση και πάθος τα έργα μου και η χαρά μου σήμερα είναι τεράστια για την τιμή που μού κάνετε».
Η Σοφία Αμπερίδου κλείνοντας υποσχέθηκε πως «με τα πινέλα μου θα εργάζομαι ενάντια στη φθορά της μνήμης και με αίσθηση ηθικού χρέους προς τους αγέννητους προγόνους και απογόνους ακολουθώντας το πρόσταγμα της εσωτερικής μου φωνής».
Ο Ηλίας Μαυρίδης παραδίδει στην Σοφία Αμπερίδου τιμητική πλακέτα για τα 40 χρόνια του συλλόγου
Συγκινημένη παρέλαβε ΤΙΜΗΣ ΕΝΕΚΕΝ την αναμνηστική πλακέτα με ειδική αφιέρωση που της απονεμήθηκε για τα 40 χρόνια του συλλόγου.
Ο Νίκος Ευθυμιάδης στη λύρα και ο Χρήστος Στεφανίδης στο τραγούδι
Με το τέλος των ομιλιών οι καλλιτέχνες του συλλόγου «ΞΕΝΙΤΕΑΣ», Χρήστος Στεφανίδης στο τραγούδι και Νίκος Ευθυμιάδης στη λύρα, έκλεισαν την εκδήλωση με ένα μελωδικό μοιρολόι.
Ο Ηλίας Μαυρίδης, η Σοφία Αμπερίδου και ο επιχειρηματίας Θεόδωρος Μετεντζίδης
Ακολούθως και μέσα σε θερμό κλίμα γεμάτο συναισθήματα ψυχικής ευφορίας η κα. Σοφία Αμπερίδου ξενάγησε τους επισκέπτες στην έκθεση και τους παρότρυνε να αντικρύσουν τα έργα της ως «βιβλία που αφηγούνται ιστορίες», έχοντας ως οδηγό τα χρώματα και τις εικόνες της παλέτας της, για ένα όμορφο ταξίδι που φέρνει το παρελθόν της αλησμόνητης πατρίδας στο παρόν.
Η διάρκεια της έκθεσης είναι ως τις 30.10.2023.
Ημέρες και ώρες λειτουργίας: ΤΡΙΤΗ – ΤΕΤΑΡΤΗ – ΠΕΜΠΤΗ – ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ – ΣΑΒΒΑΤΟ – ΚΥΡΙΑΚΗ: 11:00 – 18:00.
ΔΕΥΤΕΡΑ: ΚΛΕΙΣΤΑ.
Χώρος: Stadtmuseum Düsseldorf (Μουσείο πόλης του Ντύσσελντορφ).
Διεύθυνση: Berger Allee 2, 40213 Düsseldorf, Γερμανία.
Κριτικές Αναφορές για το έργο της Σοφίας Αμπερίδου
1η Κριτική – 2005
Ο ζωγράφος, αγιογράφος και συγγραφέας Ιωάννης Χ. Βράνος μεταξύ άλλων στην κριτική του για το έργο της Αμπερίδου το 2005 έγραψε: «Η Σοφία μεταμορφώνει το φυσικό πορτραίτο ώστε να γίνει φορέας της ιδέας, σύμβολο που εκφράζει βαθύτερη αλήθεια. Όλες οι μορφές είναι αδελφικές. Υπακούουν σε κοινό ιδεατό πρόσωπο και φέρουν την εικόνα του. Είναι το εσωτερικό όραμα της ζωγράφου, η ηρωική ελληνική ποντιακή μορφή, η πολύπαθη και όμως ελπιδοφόρα, η ξενιτεμένη και όμως αέναα δημιουργική»…….. «Ο Πουαντιλισμός της Σοφίας Αμπερίδου έλκει την καταγωγή του από το βυζαντινό ψηφιδωτό. Το ίδιο μυστικό πνεύμα λειτουργεί μέσα της και με τη χαροποιό οδύνη της δημιουργίας γεννάει τις μορφές και τον περιβάλλοντα χώρο. Επάνω σε φωτεινά θερμά λυρικά υποστρώματα απλώνονται διάφανες ροδαλές ή γαλανές επιφάνειες. Μια ενορχήστρωση χρωματικής αρμονίας αναδείχνετε μ’ αυτό τον τρόπο. Οι κοφτές πινελιές σαν δομικές μονάδες, στροβιλίζονται στις ροές που χαράζει το καλλιτεχνικό χέρι. Με το δικό της πουαντιλισμό ανεβάζει το φυσικό πορτραίτο σε ιδεατό σύμβολο». Το εσωτερικό της όραμα καθοδηγείται από τους ήχους μιας ποντιακής λύρας και η ευαίσθητη ποντιακή της ψυχή γίνεται φορέας του ποντιακού ελληνισμού. Με αυτή τη χαρμολύπη ζωγράφισε το ποιοτικά μεγάλο έργο που απροσδόκητα μας έχει εντυπωσιάσει με το κάλλος του».
Ολόκληρη η κριτική του Ιω. Χ. Βράνου είναι δημοσιευμένη εδώ: https://amperidousofia.blogspot.com/2012/08/blog-post.html
2η Κριτική – 2019
Ο Διδάκτορας Νεότερης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και Επιστημονικός συνεργάτης της Έδρας Ποντιακών Σπουδών του ΑΠΘ Θεοδόσιος Κυριακίδης αναφέρει σε σημείωμα του το 2019: «Η παλέτα της Σοφίας Αμπερίδου αγγίζει τις ευαίσθητες χορδές μας καθώς αγκαλιάζει με την τέχνη της όλα εκείνα τα στοιχεία που μας συγκινούν στο διάβα των αιώνων. Πατρίδα, προσφυγιά, μνήμη, πίστη, μάνα, προσπάθεια, αξιοπρέπεια. Για όλους εμάς που τοποθετούμε την αναφορά μας στην αλησμόνητη πατρίδα μας, τον Πόντο, τα πινέλα και τα χρώματα της Σοφίας λειτουργούν ως υπόμνηση ενός μεγαλείου και μια δόξας, αλλά και ενός πόνου που όσα δάκρυα κι αν έτρεξαν δεν έχει γιατρευτεί ακόμη και υποβόσκει βουβά και διαγενεακά.
Τα έργα της Σοφίας Αμπερίδου φωνάζουν ήρεμα, σχεδόν ανεπαίσθητα, αλλά συνειδητά την αγάπη για όλα εκείνα που δημιούργησαν οι πρόγονοι μας στον Πόντο. Μοναστήρια, Εκκλησίες, παραδόσεις, προσφυγιά. Ένας αρμονικός συγκερασμός μιας πανάρχαιας ελληνικής ιστορίας που ενοφθαλμίζεται στο σήμερα και στις εκφάνσεις του που φαντάζουν τόσο μακρινές από τα θέματα που επιλέγει η Σοφία και όμως παρουσιάζονται ως ένα αρμονικό σύνολο μοναδικό και αδιάσπαστο».
3η Κριτική – 2019
Η Διδάκτωρ Λαογραφίας Μυροφόρα Ε. Ευσταθιάδου αναφέρει σε σημείωμα της το 2019: «Ο Ομότιμος Καθηγητής Λαογραφίας κ. Μ. Γ. Μερακλής επισημαίνει πως «ο λαϊκός άνθρωπος βάζει την τέχνη πιο πάνω κι από τη ζωή, γιατί τη θεωρεί εντεταμένη ζωή, ζωή και φύση, σε ανώτερο βαθμό». Κι ο λαϊκός ζωγράφος αγαπά την τέχνη του, γιατί μέσω αυτής αναδημιουργεί την ίδια την παράδοση. Έτσι κι η Σοφία Αμπερίδου, αναδημιουργεί μια ποντιακή παράδοση μέσω της τέχνης της, σε χρόνο άχρονο, χρόνο πατρίδας. Η Σοφία δεν είναι μόνο ζωγράφος. Ούσα η ίδια και αγιογράφος, λες και ζωγραφίζει αγιογραφίες με στοιχεία ποντιακά…λες και αγιοποιεί τους Πόντιους ήρωες της ζωγραφικής της».
