Έφυγε από κοντά μας ο Πόντιος δημοσιογράφος Πάνος Καϊσίδης, ο οποίος ασχολήθηκε με τον ιστορία και λαογραφία του ποντιακού ελληνισμού, ασχολήθηκε από πολύ νωρίς με τη δημοσιογραφίας στο Κιλκίς και στη Θεσσαλονίκη, ενώ για τις ιδέες του κυνηγήθηκε και φυλακίστηκε στη διάρκεια της χούντας για την αντιδικτατορική του δράση.
Ο Πάνος Καϊσίδης, γεννήθηκε στην Πηγή της Αξιούπολης του νομού Κιλκίς το 1937 και πέθανε την Παρασκευή 7 Μαρτίου 2025 στη Θεσσαλονίκη, σε ηλικία 88 ετών.
Ανακοινώσεις για το θάνατό του εξέδωσαν η Ένωση Συντακτών Μακεδονίας – Θράκης και ο Σύλλογος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ) 1967 – 1974.
Η κηδεία του Πάνου Καϊσίδη, θα γίνει την Τρίτη 11 Μαρτίου 2025, στις 10.30 το πρωί από τα Κοιμητήρια Αναστάσεως του Κυρίου στην περιοχή της Θέρμης Θεσσαλονίκης.
Η Ένωση Συντακτών Μακεδονίας – Θράκης
Η Ένωση Συντακτών Μακεδονίας - Θράκης αποχαιρετά με θλίψη ένα από τα ιστορικά μέλη της, τον Πάνο Καϊσίδη, που πέθανε χτες, Παρασκευή 7 Μαρτίου 2025, σε ηλικία 88 ετών.
Γεννημένος το 1937 στην Αξιούπολη Κιλκίς, σπούδασε στη Νομική στο ΑΠΘ και θέατρο στη Σχολή «Αριστοτέλης». Ήδη από τα μαθητικά χρόνια του ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία αρχίζοντας από την εφημερίδα Αγωνιστής του Κιλκίς.
Τα έτη 1965-1967 εξέδωσε μαζί με τον Κώστα Χριστοδουλίδη την εφημερίδα Δημοκρατικό Κιλκίς.
Εργάστηκε στις εφημερίδες Μαχητής, Χρόνος, Ημερησία, Αυγή, Εγνατία, Έθνος και σε ραδιοφωνικούς σταθμούς. Δίδαξε δημοσιογραφία σε ιδιωτικές σχολές.
Έγραψε ποιήματα, διηγήματα και μυθιστόρημα, αλλά κυρίως πολυάριθμα μελετήματα σχετικά με τον ποντιακό ελληνισμό.
Στην περίοδο της Δικτατορίας, το 1970, καταδικάστηκε από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης για τη συμμετοχή του στην αντιδικτατορική οργάνωση «Λαϊκή Πάλη» και φυλακίστηκε για 5 χρόνια.
Η κηδεία του θα γίνει την Τρίτη 11 Μαρτίου 2025, στις 10.30 π.μ. από τα Κοιμητήρια Αναστάσεως του Κυρίου.
Η ΕΣΗΕΜ-Θ συλλυπείται τους οικείους του Πάνου Καϊσίδη και μετρά μιαν ακόμη απώλεια με σημαντικό ιστορικό βάρος από τις τάξεις των μελών της.
Το Διοικητικό Συμβούλιο
Σύλλογος Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών (ΣΦΕΑ) 1967 – 1974
Απώλεια του Συναγωνιστή μας Πάνου Καϊσίδη
Από τη δίκη της ΛΑΪΚΗΣ ΠΑΛΗΣ τον Ιανουάριο – Φεβρουάριο 1970
Έφυγε χτες από τη ζωή, στα 88 του χρόνια, ο συναγωνιστής μας Παναγιώτης Καϊσίδης. Γεννήθηκε στην Αξιούπολη του Κιλκίς. Από τα νεανικά του χρόνια εντάχθηκε στις γραμμές της Αριστεράς και ως φοιτητής της Νομικής του ΑΠΘ υπήρξε ενεργό μέλος της Νεολαίας της ΕΔΑ και της Δ. Ν. Λαμπράκη.
Υπηρέτησε με πάθος τη δημοσιογραφία ήδη από τα νεανικά του χρόνια, γράφονταςε στην εφημερίδα ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ του Κιλκίς. Το 1965 εξέδωσε την εφημερίδα το ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟ ΚΙΛΚΙΣ, σε συνεργασία με τους Κώστα Χριστοδουλίδη και Φόρη Παροτίδη. Η χούντα όχι μόνο έκλεισε την εφημερίδα, αλλά παρέπεμψε σε δίκη και καταδίκασε σε έξι μήνες φυλάκιση τον εκδότη της, γιατί σε δημοσίευμά της τάχθηκε υπέρ της επιστροφής των πολιτικών προσφύγων. Έτσι ο Παναγιώτης Καϊσίδης κατέληξε στις αγροτικές φυλακές Κασσάνδρας συγκρατούμενος με τον... Σπύρο Γκοτζαμάνη, εκ των δολοφόνων του Γρ. Λαμπράκη!
Το 1969 εντάχθηκε στην αντιδικτατορική οργάνωση ΛΑΪΚΗ ΠΑΛΗ και στον πολύγραφο που τύπωνε φοιτητικές σημειώσεις, απέναντι από το ΑΠΘ, έβγαζε και προκηρύξεις της οργάνωσης. Έφερε μάλιστα από την Αθήνα και τυπογραφικά στοιχεία, με τα οποία η οργάνωση κατασκεύαζε 'σφραγίδες' και τύπωνε τρυκάκια. Η Ασφάλεια της Θεσσαλονίκης επέδραμε στα τυπογραφεία της πόλης για να συλλάβει τον 'παράνομο τυπογράφο', σφραγίζοντας μερικά από αυτά.
Στις 5 Σεπτεμβρίου του 1969, η ΚΥΠ και η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης συνέλαβαν τον κεντρικό πυρήνα της οργάνωσης. Μετά από ανακρίσεις και βασανιστήρια, τα προφυλακισμένα στο Μεταγωγών και το Επταπύργιο εννέα μέλη της οργάνωσης παραπέμφθηκαν και καταδικάστηκαν από το Έκτακτο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης σε βαριές ποινές -- ο Παναγιώτης Καϊσίδης σε κάθειρξη 10 ετών, για παράβαση του ΑΝ 509/1947. Αποφυλακίστηκε με την αμνηστία τον Αύγουστο του 1973.
Ήδη μέλος του ΚΚΕεσ, έγινε μετά τη δικτατορία ανταποκριτής της εφημερίδας ΑΥΓΗ στη Θεσσαλονίκη. Εργάστηκε επίσης στις εφημερίδες Μαχητής, Χρόνος, Ημερησία, Εγνατία, Έθνος και σε ραδιοφωνικούς σταθμούς. Δίδαξε δημοσιογραφία σε ιδιωτικές σχολές. Έγραψε ποιήματα, διηγήματα και μυθιστόρημα, κυρίως πολυάριθμα μελετήματα για τη ιστορία των Ποντίων.
Τον Φεβρουάριο του 2010 στο πλαίσιο της ημερίδας 'Δικτατορία 1967-1974: Η έντυπη αντίσταση, η ΕΣΗΕΜ-Θ του απένειμε τιμητική διάκριση για την αντιδικτατορική του δράση, 'ως συμβολική κίνηση για να τιμηθούν στο πρόσωπό του όλοι οι άνθρωποι του Τύπου που υπηρέτησαν τον αγώνα κατά της χούντας'
Βράβευση του Πάνου Καϊσίδη (δεξιά) από τον Χρίστο Ζαφείρη (Αριστερά) στην ΕΣΗΕΜΘ
Ο Παναγιώτης Καϊσίδης, υπήρξε μέλος της ΕΑΡ, του ΣΥΝΑΣΠΙΣΜΟΥ της ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ, του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. και είχε δηλώσει την υποστήριξή του στη ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ.
Η κηδεία του θα γίνει την ερχόμενη Τρίτη, 11 Μαρτίου, στα κοιμητήρια Αναστάσεως του Κυρίου, Στ. Καζαντζίδη 28, (δρόμος προς Θέρμη), στις 10.30 π.μ.
Ο ΣΦΕΑ 1967-1974 εκφράζει τα βαθιά του συλλυπητήρια προς τους οικείους του για την απώλειά τους.
Αθήνα 8-3-2025
Για το διοικητικό συμβούλιο
Ο Πρόεδρος Βαγγέλης Γκιουγκής
Ο Γενικός Γραμματέας Νίκος Μανιός
Η δράση του Πάνου Καϊσίδη
Ο Πάνος Καϊσίδης, το 1978 εξέδωσε το μηνιαίο περιοδικό Σύγχρονη Λογοτεχνία (2 τεύχη). Τις χρονιές 1981 και 1982 μαζί με τον δημοσιογράφο Φόρη Πεταλίδη, εξέδωσαν το μηνιαίο ποντιακό περιοδικό Ποντιακά (4 τεύχη). Το περιοδικό Ποντιακά, ο Πάνος Καϊσίδης, το εξέδωσε επίσης με τον Νίκο Τελίδη από 2027 έως το 2015. Εργάστηκε στο γραφείο τύπου του Δήμου Θεσσαλονίκης.
Ο Πάνος Καϊσίδης, έκανε επίσης παρουσιάσεις βιβλίων στο περιοδικό Ζιζάνιο. Για αρκετά χρόνια συνεργάστηκε με το περιοδικό Ποντιακή Εστία, πρώτα ως μέλος της συντακτικής επιτροπής και στη συνέχεια ως επιμελητής έκδοσης.
Το 1992 ίδρυσε μαζί με άλλους Πόντιους δημιούργησε την Επιτροπή Ποντιακών Εκδηλώσεων, η οποία οργάνωσε επτά Συμπόσια Ποντιακής Λογοτεχνίας, τέσσερα Συμπόσια Ποντιακής Λαογραφίας, τέσσερα Συμπόσια Ποντιακής Ιστορίας και τους Δραματικούς Αγώνες Ποντιακού Θεάτρου, με τη συμμετοχή ερασιτεχνικών θιάσων από όλη την Ελλάδα.
Συνεργάστηκε με την Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, και πολλά λήματα έχουν την δική του συμμετοχή.
Ήταν ομιλητής στο Ε’ Παγκόσμιο Συνέδριο του Ποντιακού Ελληνισμού το 2001, σε πανελλήνια συνέδρια για τον ελληνισμό της Μ. Ασίας που διοργάνωσε η Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ, σε πανελλήνια συνέδρια ποντιακών συλλόγων για την Εθνική Αυτογνωσία, σε συναντήσεις ιδιωματικού θεάτρου των «Ακριτών» Σταυρούπολης, σε διαλέξεις και άλλες εκδηλώσεις των Ποντίων, σε πόλεις και χωριά της Μακεδονίας. Επίσης, έκανε ομιλίες για τον ελληνικό επαρχιακό Τύπο σε εκδηλώσεις της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, της νομαρχίας Κοζάνης κ.ά.
Επί αρκετά χρόνια παρουσίαζε θέματα για τον ελληνισμό της Ανατολής μαζί με την Καίτη Μελή-Παπαπαναγιώτου, σε ραδιοφωνικούς σταθμούς. Αρκετές εκπομπές με ανάλογο περιεχόμενο έκανε και στην τηλεόραση της ΕΡΤ3, στο ραδιόφωνο της οποίας εργάστηκε μέχρι τη συνταξιοδότησή του, το 2006.
Έργα του Πάνου Καϊσίδη, είναι «Ελληνική τριλογία» (ποιητική σύνθεση) «Ένας ξένος» (νουβέλα), «Το τέλος» (νουβέλα), Έρως, ανίκατε!… (ποιητική συλλογή), «Αν με ρωτήσεις…» (ποιητική σύνθεση), Οι εφιάλτες (διηγήματα), «Η Κάτα» (μυθιστόρημα), Τα έντυπα των Ποντίων, Η λογοτεχνία των Ποντίων, Η γλώσσα των Ποντίων, Το έπος των Ποντίων – Οι Πόντιοι από την αρχαιότητα έως σήμερα, Τα συνέδρια των Ποντίων, κ.ά., ενώ έχει δημοσιεύσει εκατοντάδες μελέτες για την ιστορία του ποντιακού ελληνισμού.
Η εφημερίδα ΕύΞΕΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ και το site efxinospontos.gr, εκφράζουν τα συλλυπητήρια στην οικογένεια του Πάνου Καϊσίδη, ο οποίος υπήρξε συνεργάτης της εφημερίδας.
Ο Παντελής Σαββίδης
ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ
Έφυγε σήμερα σε ηλικία 88 ετών ο Πάνος Καϊσίδης. Ο δάσκαλός μου στη δημοσιογραφία.
Καταγόταν από την Αξιούπολη, όπως και εγώ. Η οικογένειά του έφυγε από την κωμόπολη πριν συνειδητοποιήσω την ύπαρξή μου. Ο λόγος; Hταν αριστερή οικογένεια και τα χρόνια της δεκαετίας του 50 δύσκολα μπορούσες να ζήσεις ως αριστερός σε κωμοπόλεις όπως η Αξιούπολη η οποία απέχει 15 χιλιόμετρα από τα σύνορα με τα Σκόπια, τότε Γιουγκοσλαβία.
Επι δικτατορίας ο Παναγιώτης πέρασε στην Αντίσταση. Συνελήφθη με την ομάδα του και έναν πολύγραφο σε ένα υπόγειο της οδού που από το 1978 διαμένω. Της Γραβιάς.
Ήμουν μαθητής του Γυμνασίου Αξιουπόλεως όταν διάβαζα καθημερινά την Δίκη του στην εφημερίδα Μακεδονία. Η Μακεδονία έβαζε ολόκληρη την διαδικασία στο δικαστήριο. Λες και ήσουν εκεί. Πριν πάρω στα χέρια μου την εφημερίδα, έβλεπα τον παππού μου να διαβάζει και αυτός το ρεπορτάζ για τη δίκη. Ο Παναγιώτης ήταν γνωστός και αγαπητός στην Αξιούπολη, στις μεγαλύτερες απο εμένα ηλικίες.
Τα Χριστούγεννα του 73 γύρισα από την Ιταλία. Τον Ιούλιο έπεσε η δικτατορία, τον Σεπτέμβριο δώσαμε εισαγωγικές στο Πανεπιστήμιο και τον Οκτώβριο ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα. Πέρασα στο Μαθηματικό.
Εγκαταστάθηκα στην Κρυστάλλη, στην πλατεία Αντιγονιδών δίπλα από το 4ο Γυμνάσιο. Για τέσσερα χρόνια γνώρισα την βαθιά Θεσσαλονίκη (από το Βαρδάρη ως το Διοικητήριο) και κάποια στιγμή αποφάσισα να πάω να βρω τον Καϊσίδη. Τον βρήκα σε ένα μικρό γραφείο επι της Τσιμισκή ως ανταποκριτή της Αυγής.
Γνωριστήκαμε και μου ζήτησε να περνάω απο εκεί να τον βλέπω. Θυμόταν τα πάντα απο την Αξιούπολη. Η ζωή του εκεί είχε χαραχθεί στη μνήμη του. Προϊόντος του χρόνου και χωρίς να μπαίνω σε λεπτομέρειες, άρχισα να τον βοηθάω δίνοντας ανταποκρίσεις στην Αυγή.
Μεταδικτατορικά ο Καϊσίδης θέλησε να βγάλει μια τοπική εφημερίδα στο Κιλκίς, την οποία εξέδιδε και πριν την δικτατορία. Το "Δημοκρατικό Κιλκίς".
Την τύπωνε στο τυπογραφείο του Σταύρου Ορφανίδη που εξέδιδε και το Μαχητή του Κιλκίς. Πολλές φορές έπρεπε να μείνει μαζί με τους λινοτύπες και τους μαρμαράδες για να την κλείσει. Οπότε έστελνε εμένα στην Αυγή να μεταφέρω τις ειδήσεις στην Αθήνα. Εκεί κόλλησα και το μικρόβιο της δημοσιογραφίας.
Για την ιστορία, επειδή τα 3 πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης έζησα την εφημερίδα αυτή από κοντά, μετά την Τσιμισκή η Αυγή μετακόμισε στην Αριστοτέλους 24Α και από εκεί στην Μακένζυ Κινγκ. Πάντα βρισκόταν υπο την στέγη της Κομματικής Οργάνωσης Περιφέρειας [Κεντρικής] Μακεδονίας του ΚΚΕ ες της οποίας γραμματέας ήταν ο Θόδωρος Καζέλης, ένα ικανό οργανωτικά στέλεχος. Στα γραφεία ερχόταν συχνά και το εμβληματικό στέλεχος της ανανεωτικής αριστεράς Πάνος Δημητρίου απο τον οποίο είχα πάρει μια μακρά συνέντευξη κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του, όταν διέμενε στη Θέρμη. Μαζί με τον Καζέλη και τον Δημητρίου ήταν και ο Λευτέρης Λαοκράτης Χαλβατζής ο οποίος έφυγε και αυτός από τη ζωή πριν τρείς ημέρες σε ηλικία 82 ετών.
Στην Μακένζυ Κίνγκ στο ίδιο κτίριο ήταν εγκατεστημένη και η οργάνωση νεολαίας του ΚΚΕ ες, ο Ρήγας Φεραίος. Εξαιτίας αυτής της συγκατοίκησης γνώρισα πολλά στελέχη της Αριστεράς αρκετά από τα οποία πρωταγωνίστησαν την περίοδο της ακμής του Συριζα.
Το πρώτο κείμενο που υπέγραψα στην Αυγή ήταν οι ανακοινώσεις του Ανδρόνικου για την Βεργίνα. Μπορείτε να το δείτε στη φωτογραφία.
Σε κάποιες από τις προεκλογικές περιόδους το ΚΚΕ Εσ, ζήτησε από τον Καϊσίδη να κατέβει ως υποψήφιος στο Κιλκίς.. Μου ζήτησε να τον βοηθήσω. Δέχθηκα, παρόλο που προερχόμουν από το ΠΑΚ Ιταλίας. Ήταν η μόνη οργανωμένη πολιτική συμμετοχή μου.
Από τότε δεν συμμετείχα ως μέλος σε κανένα κόμμα.
Είχαμε έναν φίλο, φοιτητή ιατρικής τότε, γιατρό σήμερα, τον οποίο συνάντησα πριν ένα χρόνο στην Αθήνα. Μας δάνεισε το αυτοκίνητό του για την προεκλογική περίοδο, αν μπορούσε να το χαρακτηρίσει κανείς αυτοκίνητο εκείνο το πράγμα. Το μισό τιμόνι είχε τζόγο. Θα το οδηγούσα εγώ. Μονίμως είχα το τιμόνι σε περιστροφή για να πιάσει αν χρειαστεί. Όταν αργότερα πήρα κανονικό αυτοκίνητο δυσκολευόμουν να το συνηθίσω. Είχα συνηθίσει στον τζόγο. Για το βράδυ δεν σας περιγράφω τι γινόταν.
Φώτα, πάντως, δεν είχαμε.
Πηγαίναμε στα καφενεία χωριών του Κιλκίς για να μιλήσει ο Παναγιώτης και έπρεπε να τον προλογίσω εγώ. Ήμουν 20χρονος νεαρός και άπειρος. Μετά βίας άρχιζα να λέω κάτι όπως ήρθε ο υποψήφιος βουλευτής Πάνος Καϊσίδης να σας μιλήσει αλλά κανείς δεν σήκωνε το κεφάλι από την πρέφα.
Καθώς περνούν τα χρόνια και ιδιαιτέρως, φέτος που συμπληρώνονται 50 χρόνια από τότε, μου έρχονται στο μυαλό.
Στα 50 αυτά χρόνια πέρασα από αρκετά μμε. Αλλά θυμάμαι τρία: την Αυγή, την εφημερίδα Θεσσαλονίκη στην οποία πήγα στα τέλη του 77 και την ΕΡΤ3.
Αν δεν είχα γνωρίσει τον Παναγιώτη θα ήμουν σήμερα ένας μαθηματικός. Αλλά δεν θα είχα την πορεία ζωής που προσέφερε η δημοσιογραφία.
Ο Παναγιώτης ο οποίος υπέφερε πολλά στη ζωή του ανήκε σε μια γενιά που φεύγει.
Ίσως είναι από τους τελευταίους της γενιάς του.
Μια γενιά που τη δεκαετία του 60 και κατά τη διάρκεια της δικτατορίας σήκωσε στους ώμους της την αξιοπρέπεια των Ελλήνων.
ΚΑΛΟ ΤΑΞΙΔΙ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ. Σου Είμαι ευγνώμων και θα σε θυμάμαι όσο ζω.
Χρήστος Ζαφείρης
ΠΑΝΟΣ ΚΑΪΣΙΔΗΣ, Ο ΣΥΝΕΠΗΣ ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΙΚΤΑΤΟΡΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ
Με οδύνη, συνάδελφοι και φίλοι, θα αποχαιρετήσουμε την Τρίτη (10.30, στα κοιμητήρια Αναπαύσεως του Κυρίου στη Θέρμη) τον αγαπητό Πάνο Καϊσίδη, που έφυγε σε ηλικία 88 χρόνων με το φωτοστέφανο του αγωνιστή δημοσιογράφου για κοινωνική δικαιοσύνη και δημοκρατία.
Πέρα από την αγωνιστική δημοσιογραφία, στο Κιλκίς και τη Θεσσαλονίκη, ο Πάνος είναι ο μοναδικός δημοσιογράφος της Θεσσαλονίκης που πλήρωσε σκληρά την αντιδικτατορική του δράση με βασανιστήρια από τη χούντα και πολύχρονη καταδίκη του (δέκα χρόνια) από το έκτακτο στρατοδικείο Θεσσαλονίκης τον Φεβρουάριο του 1970. Ήταν μέλος της αντιδικτατορικής οργάνωσης Λαϊκή Πάλη και υπεύθυνος έκδοσης του "παράνομου" εντύπου της οργάνωσης, το οποίο τύπωνε στον πολύγραφο της επιχείρησής του. Ο Πάνος αφέθηκε ελεύθερος από τις φυλακές με τη γενική αμνηστία των πολιτικών κρατουμένων που έδωσε η χούντα τον Αύγουστο του 1973.
Για τη αντιδικτατορική του δράση ο Πάνος τιμήθηκε από το Μορφωτικό Ίδρυμα της ΕΣΗΕΜΘ το 2010, με την ευκαιρία της έκθεσης με αντιδικτατορικά έντυπα και της ημερίδας για την "έντυπη αντίσταση" κατά της δικτατορίας που οργάνωσε το Ίδρυμα. Είχα την τιμή ως αντιπρόεδρος του ΜΙ να επιδώσω στον αγωνιστή δημοσιογράφο το τιμητικό δίπλωμα (φώτο). Πίσω, όρθιος, ο τότε πρόεδρος της ΕΣΗΕΜΘ Μάκης Βοϊτσίδης.
Μνήμης και τιμής ένεκεν αναφέρω και τους συναγωνιστές του στην Λαϊκή Πάλη και τις ποινές του στρατοδικείου:
Αντώνης Λιάκος, Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Τάσος Δαρβέρης και Στέργιος Κατσαρός (ισόβια!), Ηλίας Οικονόμου (18,5 χρόνια κάθειρξη), Μιχάλης Αραμπατζόγλου (10), Πέτρος Έλκας (4), Λευτέρης Καπώνης (εκτόπιση 2,5 χρόνων).
Για να μη ξεχνάμε.
