Με τη συμμετοχή βιβλιόφιλων, έγινε η παρουσίαση της ποιητικής συλλογής της Σοφίας Ιακωβίδου «Τη ψ̌ής -ι-μ’ θαλασσάκρι͜α», την οποία εξέδωσαν οι εκδόσεις Μετρονόμος, σε μία εκδήλωση που έγινε από τον εκδοτικό οίκο σε συνεργασία με την Μέριμνα Ποντίων Κυριών, το βράδυ της Παρασκευής 7 Ιουνίου 2024, στο Café – Θέα/tro, στο Βασιλικό Θέατρο, δίπλα στο Λευκό Πύργο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Τους προσκεκλημμένους και τους συμμετέχονες στην εκδήλωση, καλωσόρισε εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου της Μέριμνα Ποντίων Κυριών, η Ιφιγένεια Πανίδου, τέως πρόεδρος της Μέριμνας Ποντίων Κυριών.
Στη συνέχεια άρχισε η εκδήλωσης παρουσίασης της ποιητικής συλλογής την οποία συντόνισε η Τιτίκα Καραμανλή, η οποία διάβασε την ομιλία του Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου, Καθηγητή Δημιουργικής Γραφής και Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, ο οποίος δεν μπόρεσε να παρευρεθεί λόγω νόσησης με κορωνοϊό.
Ο Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος
Στην χαιρετισμό του Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος, ανέφερε. Φίλες και φίλοι, με λυπεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι απόψε δεν μπορώ να είμαι μαζί σας. Βασανίζομαι από τα απόνερα ενός covid-19 και μόνο από βίντεο θα χαρώ τα της εκδήλωσης.
Για το βιβλίο ως υλικό σώμα και καλλιτεχνικό γεγονός αυτό που έχω να πω είναι, είναι πως είναι πολύ υψηλού επιπέδου και είμαι σίγουρος πως μόλις το κρατήσετε στα χεριά σας θα συμφωνήσετε μαζί μου.
Για την ποιητική αξία της πρωτοεμφανιζόμενης Σοφίας Ιακωβίδου οι έγκριτες ομιλήτριες και οι έγκριτοι ομιλητές –εκτιμώ ότι εγκαθιδρύει μία άλλη σχέση με την ποντιακή λαλιά.
Θα μου επιτρέψετε να πω δυο λόγια για τη Σοφία, όπως τη γνώρισα μέσα από τη συνεργασία μας στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Δημιουργική Γραφή» (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας – Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).
Η Σοφία διακρίθηκε για τον ζήλο και το πάθος της σε όλη τη διάρκεια των σπουδών της. Η πρότασή της να εκπονήσει μαζί μου τη διπλωματική της εργασία σηματοδότησε μία μοναδική συνοδοιπορία και ταυτόχρονα μία προσωπική μύηση στον ποντιακό ποιητικό λόγο. Είναι τέτοια η φλόγα μέσα της για τον πολιτισμό των προγόνων της, αλλά και των σύγχρονων συνομιλητών/τριών που δεν μπορεί παρά να σε συνεπάρει. Εδώ θα πρέπει να ομολογήσω ότι από τη Σοφία εμπνεύστηκα και οραματίστηκα την Κατεύθυνση «Ιστορία και συγγραφή της ποντιακής λογοτεχνίας» που θα τρέξει από την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά στο Πανεπιστήμιό μας. Αυτό νομίζω ότι τα λέει όλα και περιμένω την πολύτιμη βοήθειά της, όπως η ίδια δεσμεύτηκε.
Κώστα Φωτιάδη, σ’ ευχαριστώ για τη γνωριμία με τη Σοφία, αλλά και με όλα τα άλλα «παιδιά» που είναι έτοιμα να στελεχώσουν το νέο μας εγχείρημα.
Σοφία, να χαίρεσαι την οικογένειά σου και να διακρίνεσαι, όπως σου αξίζει, και στον χώρο της τέχνης και σε αυτόν της πολιτικής –η τελευταία έχει περισσότερο από ποτέ ανάγκη ανθρώπους που θεραπεύουν τον ακαδημαϊκό και τον ποιητικό λόγο.
Ο Ανδρέας Καρακόκκινος
Στη συνέχεια για την ποιητική συλλογή της Σοφίας Ιακωβίδου και για την σημασία της ποντιακής και της κυπριακής διαλέκτου, μίλησε ο ποιητής Ανδρέας Καρακόκκινος, από την Κύπρο, ο οποίος με την τουρκική εισβολή του 1974 ήρθε ως πρόσφυγας με τους γονείς του στη Θεσσαλονίκη και όπως είπε, στην περιοχή της Μαρτίου στην Ανατολική Θεσσαλονίκη όπου πρωτοέμειναν, οι Πόντιοι της περιοχής τους φέρθηκαν με τον καλύτερο τρόπο, γιατί όπως έδεικαν ήξεραν από τον πόνο της προσφυγιάς.
Η Ποντιακή και η Κυπριακή διάλεκτος είναι διάλεκτοι της Ελληνικής γλώσσας που ομιλούνται από τους τους Πόντιους και τους Κύπριους. Οι μεν Πόντιοι κατοικούσαν στις νότιες-νοτιοανατολικές ακτές και στα ρωσικά και γεωργιανά παράλια της Μαύρης Θάλασσας και σήμερα ομιλούνται από τους απογόνους των προσφύγων που κατέφυγαν στην Ελλάδα μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 είτε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης αλλά ζούνε και σε αρκετά κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις ΗΠΑ, στη Ρωσία.
Οι δε Κύπριοι εκτός από τη πλειονότητα που ζούνε στη Κύπρο υπάρχουν και αρκετές χιλιάδες που ζούνε στην Ελλάδα, την Αγγλία, την Αυστραλία και στις ΗΠΑ.
Τα θέματα που απασχολούν τους λογοτέχνες είναι κυρίως η νοσταλγία για το Πόντο που άφησαν πίσω τους. Μια νοσταλγία που είναι πάντα ζωντανή μέσα στα κείμενα των Ποντίων λογοτεχνών. Και όπως γράφει η Σοφία στη μελέτη της: «Η πλούσια και ποικίλη ποντιακή λογοτεχνία δίνει το μέτρο της πνευματικής παρουσίας ενός λαού, με μυστηριώδη ζωτικότητα και σπάνιο λυρισμό και μας αποκαλύπτει την ποιότητα και την πεμπτουσία ενός πολιτισμού που ζει και γράφει ο Ποντιακός Ελληνισμός.» Κι αυτή η παρουσία και η νοσταλγία διατηρείτε ζωντανή μέσα από τους συλλόγους των Ποντίων σε όλη την Ελλάδα.
Την ίδια νοσταλγία νοιώθουν και οι Κύπριοι λογοτέχνες και γράφουν για τη κατεχόμενη εδώ και 50 χρόνια Βόρεια Κύπρο. Η Κυπριακή διάλεκτος κι αυτή μια τοπική διάλεκτος της Ελληνικής γλώσσας κρατιέται ζωντανή εδώ και αιώνες.
Ολόκληρη την ομιλία του Ανδρέα Καρακόκκινου μπορείτε να την διαβάσετε στο ακόλουθο Link
https://www.efxinospontos.gr/eidiseis/10377-andreas-karakokkinos-pontiaki-kai-kypriaki-dialektoi
Η Αρχοντούλα Κωνσταντινίδου
Ακολούθησε η εισήγηση της Αρχοντούλας Κωνσταντινίδου, Φιλολόγου - Εκπαιδεύτριας ποντιακής διαλέκτου, η οποία μεταξύ άλλων ανέφερε.
Η ποιητική συλλογή «τη ψής-ι-μ’ θαλασσάκρια» περιλαμβάνει τρεις θεματικές αφιερωμένες στην αγάπη, την αλησμόνητη πατρίδα και την κουλτούρα του Πόντου με τις καθημερινές συνήθειές της. Σε καθεμία είναι έκδηλο το συναίσθημα, η έξαρση της χαράς και της λύπης, η νοσταλγία και η αναπόληση του παρελθόντος. Η γλώσσα των ποιημάτων, πλούσια, λυρική απηχεί την εκφραστικότητα και την πλαστικότητα της ποντιακής αλλά και τους λεπτούς και καλαίσθητους χειρισμούς της ποιήτριας. Στα ποιήματα είναι συχνές οι μεταφορές, παραστατικές οι εικόνες αλλά και οι εκφράσεις και τα αντικείμενα αναφοράς που ταυτίζονται με τον Πόντο και μας ταξιδεύουν ως γέφυρες στην πατρίδα. Οι αναφορές στον τόπο και στον χρόνο είναι το έναυσμα για να ταξιδέψει η σκέψη μας στον Πόντο, να αφουγκραστούμε τους ήχους και τη μουσική και νοερά να βρεθούμε σε εκείνο το περιβάλλον.
Η Σοφία εμπλέκει άριστα έμβια όντα αλλά και άψυχα αντικείμενα, αποδίδοντας στον υπερθετικό βαθμό τα συναισθήματα της αγάπης και της αφοσίωσης. Η δηλωτική και συνυποδηλωτική χρήση της γλώσσας συμπλέκονται αρμονικά για να αποδώσουν νοήματα και να γεννήσουν συνειρμούς, διαφορετικούς σε κάθε αναγνώστη.
Με πολλή χαρά, ως εκπαιδεύτρια ποντιακής διαλέκτου, διάβασα στο έργο της Σοφίας φράσεις και λέξεις που με παρέπεμψαν σε κείμενα της πρώτης γενιάς στην Ελλάδα. Λέξεις του υλικού βίου, αντικείμενα - σύμβολα της ζωής στον Πόντο, τα οποία στη συνείδηση των Ποντίων μαρτυρούν πατρίδα. Οι αναφορές της ποιήτριας σε αυτά δημιουργούν ανθεκτικούς συνεκτικούς κρίκους μεταξύ του «τότε» και του «τώρα» βοηθώντας ταυτόχρονα στην εμπέδωση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς. Είναι όλα εκείνα τα στοιχεία στα οποία πηγαίνει ο νους, όταν αροθυμά την πατρίδα.
Ολόκληρη την ομιλία της Αρχοντούλας Κωνσταντινίδου, μπορείτε να την διαβάσετε στο ακόλουθο Link
https://www.efxinospontos.gr/eidiseis/10378-arxontoyla-konstantinidou-ti-ps-is-i-m-thalassakri-a
Ο Κώστας Φωτιάδης
Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε ο Κώστας Φωτιάδης, Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας Νέου Ελληνισμού του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, ο οποίος αναφέρθηκε στην Σοφία Ιακωβίδου, η οποία γράφει στην ποντιακή διάλεκτο και με αυτόν τον τρόπο, πάει την γλώσσα μας ένα βήμα παραπέρα και αυτό είναι πολύ σημαντικό.
Ο Κώστας Φωτιάδης, επισήμανε μάλιστα πως ο ελληνισμός του Πόντου, πριν τη Γενοκτονία και την υποχρεωτική ανταλλαγή των πληθυσμών κυριαρχούσε στη Μικρασία και στον Πόντο, παράγοντας πολιτισμό.
Η Σοφία Ιακωβίδου
Η συγγραφέας των ποιημάτων που εκδόθηκαν σε βιβλίο με τον τίτλο «Τη ψ̌ής -ι-μ’ θαλασσάκρι͜α», Σοφία Ιακωβίδου, κλείνοντας την εκδήλωση ανέφερε.
Θα ξεκινήσω με τα λόγια κάποιων ανθρώπων, που αν και ο καθένας προέρχεται από διαφορετικό χώρο, όλοι μαζί εκφράζουν εμένα!
Όπου κι αν με πήγαν οι θεωρίες μου, βρήκα ότι ένας ποιητής ήδη είχε πάει εκεί. (Σίγκουντ Φρόυντ)
Ποίηση είναι όταν ένα συναίσθημα έχει βρει τη σκέψη του και η σκέψη έχει βρει τις λέξεις (Robert Frost)
Νέπε! Εσύ πολλά αφορισμένον μωρόν εξέβες! Μερ’ ηύρες ατά τα έμορφα τα λόγια κ’ έγραψες ατά; ‘Κ’ εξέρω σε, βαϊρούχ, άμαν σάγκιταμ εντάμα έπαμε νερόν ‘ς ση Σταυρί τα παρχάρια (Παντελής Μελανοφρύδης, για τον Ηλία Τσιρκινίδη)
Γιατί σας τα είπε όλα αυτά;
Γιατί για μένα αυτά είναι η ποίηση!
Ποίηση είναι το συναίσθημα που βρήκε τις κατάλληλες λέξεις για να εκφραστεί.
Ποίηση είναι ο τόπος για να ζήσεις.
Και ποντιακή ποίηση είναι η ψυχή, η δική μου ψυχή, που αν και δεν ταξίδεψα μέχρι σήμερα στον Πόντο, όπως δεν είχε πάει και ποτέ του ο μεγάλος Πόντιος ποιητής Ηλίας Τσιρκίνιδης, ο Παλαμάς του Πόντου, έτσι κι εγώ έχω την ανάγκη να μιλήσω για την πατρίδα και κυρίως να εκφράσω όσα κουβαλώ «ση ψής-ι-μ’ τα θαλασσάκρια» …στην γλώσσα τη καλομάνας-ι-μ’ τη Τσόφας.
Το ταξίδι μου ξεκίνησε αρκετά χρόνια πριν. Τότε που τα πρώτα μου δίστιχα με ξύπναγαν μέσα στον ύπνο μου για να τα βάλω στο χαρτί.
Και τον Μάρτιο του 2020, ο μεγάλος τραγουδιστής Αλέξης Παρχαρίδης τραγούδησε το πρώτο μου τραγούδι «Θα πίνω μαναχός απόψ’». Απλά δηλώνω ευγνώμων!
Το 2021 ήρθε το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Δημιουργική Γραφή» (ΠΔΜ – ΑΠΘ). Στα δυο χρόνια φοίτησης όλες οι εργασίες μου αφορούσαν στον Πόντο, με κορυφαία την διπλωματική μου εργασία που αφορούσε στην ποιητική του Ηλία Τσιρκινίδη. Το ευχαριστώ στον καθηγητή μου Τριαντάφυλλο Η. Κωτόπουλο, θα είναι πάντα λίγο, γιατί είναι ένας άνθρωπός που ξέρει να δίνει χώρο και σε καινούργιες ιδέες και σε ανθρώπους. Με παρότρυνση του η ποντιακή λογοτεχνία ταξίδεψε στα «σαλόνια «του Παλέρμο στο 5ο Διεθνές συνέδριο Δημιουργικής Γραφής. Από τότε συνεχίζουμε το ταξίδι κι ευχόμαστε ο δρόμος να είναι μακρύς . Στον δάσκαλο μου θα δηλώνω αέναα ευγνώμων!
Στην πορεία μου στο ταξίδι της γραφής, από την αρχή μέχρι σήμερα και για όσο αυτό διαρκεί, ένας άνθρωπος καρδιάς. Για όλους είναι ο καθηγητής Κώστας Φωτιάδης.
Για μένα θα είναι ο Κώστας, επιτρέψτε μου το μου, γιατί είναι πάντα δίπλα να στηρίζει κάθε πέταγμα μου. Το ευχαριστώ θα είναι πάντα μικρό.
Είναι πολλοί οι άνθρωποι που θέλω να ευχαριστήσω γιατί ο καθένας από την δική του πλευρά στέκονται δίπλα μου, στα «ποντιακά» μου ταξίδια και δεν θέλω να ξεχάσω κανέναν.
Ο Δημήτρης ο Λαμπορόπουλος κι ο σύλλογος Ποντίων Νυρεμβέργης, μαζί ταξιδέψαμε στο Παλέρμο.
Ο κ. Χριστόφορος Χριστοφορίδης, που παρά τα πολλά του έτη είναι πάντα εκεί για να γιατρεύει τις αγωνίες μου γύρω από την Ποντιακή.
Η κα Έλσα Γαλανίδου, ο πρόεδρος Χρήστος Γαλανίδης κι όλοι οι άνθρωποι της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών που όχι μόνο με αγκάλιασαν και με βοήθησαν στην έρευνά μου, αλλά με αξίωσαν να γίνω και μέλος της Επιτροπής.
Τον κ. Φόρη Πεταλίδη που στο τόσο σπουδαίο περιοδικό του έκανε χώρο για να ακουστεί και η δική μου φωνή.
Τον εκδοτικό οίκο «Μετρονόμος» που έκαναν το όνειρο πραγματικότητα για μένα!! Από καρδιάς ένα τεράστιο ευχαριστώ στον Θανάση Συλιβό, τον εκδότη μου και στην Ιωάννα Καραμαλή, θα πω μόνο την ψυχή του εκδοτικού, γιατί ασχολείται με άπειρα!!!
Στην Μέριμνα Ποντίων Κυριών, σε όλα το μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου και την αγαπημένη μου-ακούραστη Έλσα Μυρίδου, που με αγκαλιάσανε με τόση αγάπη, όση βρίσκουμε μόνο στην οικογένειά μας. Ιδιαίτερα θέλω να αναφερθώ στις προέδρους Ιφιγένεια Πανίδου, Άρτεμις Κούμα και στην τωρινή μας πρόεδρο Ανατολή Δημητριάδου, που οι γνώσεις τους αποτελούν σχολείο για κάθε νεότερη γενιά.
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ!
Αν και πρόσφατα οι δρόμοι μου μ’ έφεραν στην αυτοδιοίκηση που πιστεύω πως θα υπηρετήσω με πείσμα, επιμονή και αγάπη, νιώθω πως κοντά μου υπάρχουν ήδη άνθρωποι που μπορώ να τους θεωρώ δικούς μου ανθρώπους κι ευτυχώς δεν είναι λίγοι. Επιτρέψτε μου να σταθώ μόνο σε δυο ανθρώπους, την Κατερίνα Τσουκαλά, πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου, γιατί η σχέση μας κρατά χρόνια και το ευχαριστώ είναι λίγο. Μεγάλο όμως και το ευχαριστώ στο δήμαρχό μας Σίμο Δανιηλίδη που είναι ένα μεγάλο σχολείο και στήριγμα για όλους μας.
Ένα τεράστιο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ στους ανθρώπους που με τίμησαν και μιλήσανε με τόσο όμορφα λόγια για το έργο μου. Τον Κώστα Φωτιάδη, τον καθηγητή μου Τριαντάφυλλο Κωτόπουλο, την ποιητή κ. Ανδρέα Καρακόκκινο, την Αρχοντούλα Κωνσταντινίδη η οποία επιμελήθηκε φιλολογικά τα κείμενα της ποιητικής συλλογής και την Τιτίκα Καραμανλή που δεν παρουσίασε μόνο την αποψινή βραδιά, άλλα είναι εκεί σταθερά ΠΑΝΤΑ δίπλα μου από τα τέσσερα μας χρόνια.
Για τις απαγγελίες των ποιημάτων τον μοναδικό σκηνοθέτη μα πάνω απ’ όλα φίλο μου Γιώργο Συμεωνίδη και την αγαπημένη φίλη και λογοτέχνιδα Λίλια Τσούβα.
Για το τέλος άφησα τους αφανής ήρωες.
Η μανούλα και ο μπαμπάκας μου, όχι βράχοι αλλά ογκόλιθοι στην ζωή μου.
Για τον αδερφό μου ότι και να πω λίγο θα μοιάζει. Και χίλια αδέρφια μαζί έναν Χαράλαμπο ΔΕΝ τον φτάνουν.
Κι ήρθε η ώρα για τα μωρά μου, τον Παναγιώτη μου τον Γιωργή και τον Νικόλα, που ζουν με μια μαμά που όλο κάπου τρέχει…
Για τελευταίο άφησα τον Αγή ΜΟΥ. Αυτόν τον ήρωα που με αντέχει τριάντα χρόνια (ναι από την εφηβεία) και είναι ακούραστος εκεί.
Χωρίς αυτόν δεν υπάρχει αύριο!
ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ όλους εσάς που με την αγάπη σας με αγκαλιάσατε απόψε!
Ποιήματα από το βιβλίο διάβασαν ο Γιώργος Συμεωνίδης, Σκηνοθέτης και ηθοποιός και η Λίλια Τσούβα, Φιλόλογος – Λογοτέχνιδα.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
«Τη ψής -ι-μ’ θαλασσάκρι͜α», η πρώτη ποιητική συλλογή της Σοφίας Γ. Ιακωβίδου αποτελείται από είκοσι επτά ποιήματα γραμμένα εξ’ ολοκλήρου στην ποντιακή διάλεκτο. Για τους πρόσφυγες ποντιακής καταγωγής η μνήμη, είναι ο δρόμος που ενώνει το χθες με το αύριο.
Αυτή η μνήμη της αλησμόνητης πατρίδας ξεπηδά και μέσα από τα κείμενα της ποιητικής της συλλογής.
Η ποντιακή γλώσσα κρατά άσβεστη την φλόγα της ψυχής και το πνεύμα ζωντανό, λεύθερο τ’ αφήνει να πλανιέται στους τόπους που η καρδιά για πάντα νοσταλγεί. Η γιαγιά Τσόφα, που με πείσμα μιλούσε μόνο ποντιακά, έκανε την εγγονή με το ίδιο πείσμα να γράψει σε μια γλώσσα που νανούριζε τα παιδικά της όνειρα. Πόσος Πόντος στ’ αλήθεια μπορεί να χωρέσει στην ψυχή του ανθρώπου, πόσες εικόνες, πόσες μυρωδιές; Η αγάπη και ο έρωτας, ο πόνος κι η δυστυχία, η αροθυμία, μπορούνε με την ίδια ένταση, το ίδιο πάθος να μιληθούν, να γραφτούν και να τραγουδηθούν από την γλώσσα μιας γενιάς ξεριζωμένης κι αυτό κάνει η Σοφίας Γ. Ιακωβίδου μέσα στην ποιητική της συλλογή.
Όλα τα ποιήματα συνοδεύονται από γλωσσάρι με απόδοση στην νεοελληνική.
Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μετρονόμος.
Η Σοφία Ιακωβίδου
Η Σοφία Ιακωβίδου γεννήθηκε και ζει στην Θεσσαλονίκη, με καταγωγή από τα Κοτύωρα και το Καρς του Πόντου. Διπλωματούχος της Πολυτεχνικής σχολής του ΑΠΘ με συναφές μεταπτυχιακό στις σπουδές της, καθώς και ΜΑ στην «Δημιουργική γραφή» (ΠΔΜ - ΑΠΘ). Από το 2015 δραστηριοποιείται ενεργά στον Ποντιακό χώρο. Είναι μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Μέριμνας Ποντίων Κυριών, της Επιτροπής Ποντιακής Διαλέκτου της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, καθώς και αρκετών άλλων σωματείων, όπως η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης. Από το τέλος του 2023 είναι μέλος της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών και εκλεγμένη Δημοτική Σύμβουλος στον Δήμο Νεάπολης – Συκεών. Μέλος της γυναικείας ομάδας
IFONITIS GYNAIKES SYGRAFEIS και του συλλόγου Εστία Γυναικών Νεάπολης. Γράφει ποιήματα και στίχους στην ποντιακή, ορισμένα από τα οποία έχουν μελοποιηθεί. Παραδίδει μαθήματα Δημιουργικής Γραφής για ενήλικες στη Δημοτική βιβλιοθήκη Νεαπόλης. Έχει συμμετάσχει σε Διεθνή Συνέδρια και ημερίδες που αφορούν στην Ποντιακή γλώσσα και λογοτεχνία. Έχει οργανώσει και συμμετάσχει σε πολιτιστικά δρώμενα στην πόλη της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο. Πέραν όλων όμως, αυτό για το οποίο δηλώνει περήφανη είναι τα τρία καμάρια της, οι γιοι της, ο Παναγιώτης, ο Γιώργος κι ο Νικόλας.
