«Οι πρόσφυγες του 1922: Μια κρίσιμη συνιστώσα της Νεοελληνικής Ιστορίας του 20ού αιώνα»: Επιστημονικό Συνέδριο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το Ιστορικό Αρχείο της Alpha Bank
Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Ιστορικό Αρχείο της Alpha Bank, με την ευκαιρία της επετείου των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, διοργανώνουν Συνέδριο, με θέμα «Οι πρόσφυγες του 1922: Μια κρίσιμη συνιστώσα της Νεοελληνικής Ιστορίας του 20ού αιώνα».
Οι εργασίες του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν από την Πέμπτη 8 έως και το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2022, στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών του ΑΠΘ. Η τελετή έναρξης του Συνεδρίου θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 8 Δεκεμβρίου 2022 και ώρα 17.30.
Χαιρετισμούς θα απευθύνουν ο Πρύτανης του ΑΠΘ, Καθηγητής Νικόλαος Γ. Παπαϊωάννου, και ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Alpha Bank, Βασίλειος Ράπανος.
Αντικείμενο του Συνεδρίου είναι η αναζήτηση των επιδράσεων που άσκησε η εγκατάσταση των προσφυγικών πληθυσμών στην πολιτική, την κοινωνία, την οικονομία, τον πολιτισμό και την ιδεολογία του ελληνικού κράτους, καθώς και η διεθνής διάσταση της ανταλλαγής των πληθυσμών μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στόχος του Συνεδρίου είναι να πραγματοποιήσει μία συνολική, ρεαλιστική και επιστημονική αποτίμηση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων συνεπειών της Μικρασιατικής Καταστροφής σε όλες τις πτυχές του δημόσιου βίου.
Στο Συνέδριο θα συμμετάσχουν διακεκριμένοι ιστορικοί και ερευνητές των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών. Κεντρικός ομιλητής θα είναι ο διακεκριμένος βρετανός ιστορικός και διπλωμάτης Sir Michael Llewellyn - Smith, ο οποίος διετέλεσε Πρέσβης της Μεγάλης Βρετανίας στην Αθήνα, από το 1996 έως το 1999.
Το πρόγραμμα του Συνεδρίου είναι το ακόλουθο.
Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2022
17:30 - 17:45 Καλωσόρισμα από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Καλωσόρισμα από την Alpha Bank
17:45 - 18:45 Κεντρική ομιλία Sir Michael Llewellyn-Smith (King’s College London & St. Antony’s College Oxford) A. A. Pallis and the Refugees: a ξενιτεμένος Έλληνας in Greece.
18:45 - 19:45 Ενότητα Ι
Γιάννης Στεφανίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Ανταλλαγές πριν από την ανταλλαγή: το ιστορικό υπόβαθρο της ελληνοτουρκικής συμφωνίας για την ανταλλαγή πληθυσμών του 1923.
Σωτήρης Ριζάς (Ακαδημία Αθηνών), Η διεθνής διάσταση της ανταλλαγής των πληθυσμών μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Συντονιστής: Βασίλης Γούναρης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).
Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2022
10:00 - 11:00 Ενότητα ΙΙ
Ιάκωβος Μιχαηλίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Όψεις της πολιτικής αντιπαράθεσης προσφύγων και γηγενών κατά τον Μεσοπόλεμο: Η περίπτωση των δημοτικών εκλογών.
Νίκος Μαραντζίδης (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Πολιτική ταυτότητα και εκλογική συμπεριφορά των Ελλήνων προσφύγων: μία συνολική αποτίμηση.
Συντονιστής: Γιάννης Στεφανίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης).
11:00 - 12:00 Ενότητα ΙΙΙ
Βλάσης Αγτζίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Πρόσφυγες και Αριστερά.
Κώστας Κωστής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Σύμβουλος Διοίκησης Alpha Bank), Το προσφυγικό ως ιδεολογικό διακύβευμα.
Συντονιστής: Δημήτρης Λυβάνιος (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Διάλειμμα/καφές (15΄)
12:15- 13:15 Κεντρική ομιλία
Βασίλης Κ. Γούναρης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) Το προσφυγικό φαινόμενο: θύματα και εκδικητές των εθνικών κρατών.
Διάλειμμα
14:30 - 15:30 Ενότητα IV
Ευτυχία Βουτυρά (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας), Η έννοια της “συμπερίληψης” ως μακροπρόθεσμη κοινωνική διαδικασία σε βάθος τριών γενεών.
Σπύρος Πλουμίδης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Η Ελλάδα μετά το 1922: από τον μεγαλοϊδεατισμό στην εσωστρέφεια.
Συντονιστής: Κώστας Κωστής (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Σύμβουλος Διοίκησης Alpha Bank)
Διάλειμμα/καφές (15΄)
15:45-16:45 Ενότητα V
Ελισάβετ Κοντογιώργη (Ακαδημία Αθηνών), Η αγροτική αποκατάσταση των προσφύγων του 1922 στην Ελλάδα: ένα “εντυπωσιακό παράδειγμα” της συνεργασίας της Κοινωνίας των Εθνών με τα κράτη.
Μαριλένα Παπαδάκη (Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος), Πολιτική και εργαλειοποίηση νομικών θεσμών διεθνούς δικαίου: ανταλλαγή των πληθυσμών.
Συντονιστής: Σωτήρης Ριζάς (Ακαδημία Αθηνών)
Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2022
10:00 - 11:00 Ενότητα VI
Αλέξανδρος Κιτροέφ (Haverford College, Pennsylvania), Οι πρόσφυγες του 1922 μετανάστες στις ΗΠΑ.
Γιάννης Γκλαβίνας (Γενικά Αρχεία του Κράτους), Η άλλη πλευρά της σύμβασης ανταλλαγής της Λωζάννης: ο μουσουλμανικός ανταλλάξιμος πληθυσμός της Ελλάδας την περίοδο 1922-1924.
Συντονιστής: Ιάκωβος Μιχαηλίδης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
11:00 - 12:00 Ενότητα VII
Γιώργος Αγγελόπουλος, (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Οι ερευνητικές προτεραιότητες σε ιστορικό συγκείμενο. Οι ανθρωπολόγοι και η πρώτη γενιά των προσφύγων του ’22.
Έφη Γαζή (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου), Πόλεμος, επανάσταση και προσφυγιά στον κόσμο του Νεόκοσμου Γρηγοριάδη.
Συντονιστής: Ευτυχία Βουτυρά (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Διάλειμμα/καφές (15΄)
12:15 - 13:15 Ενότητα VIII
Δημήτρης Καμούζης (Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών), Μικρασιατική Καταστροφή και δυτικός ανθρωπισμός: η περίπτωση των προσφύγων της Θεσσαλονίκης.
Θεοδόσης Τσιρώνης (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), Η Εκκλησία της Ελλάδος μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Συντονιστής: Γιώργος Αγγελόπουλος, (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
13:15 - 14:15 Ενότητα IΧ
Βασίλης Κολώνας (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας), Προσφυγικοί οικισμοί. Συνέχειες και ασυνέχειες στην αρχιτεκτονική της κατοικίας.
Γιώργος Ανδρίτσος (ανεξάρτητος ερευνητής), Η Μικρασιατική Καταστροφή στις ελληνικές ταινίες μυθοπλασίας μεγάλου μήκους από το 1945 μέχρι το 1981.
Συντονιστής: Στράτος Δορδανάς (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Διάλειμμα
15:30 - 16:30 Ενότητα Χ
Νίκος Ανδριώτης (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Η περίθαλψη και η αποκατάσταση των προσφύγων του 1922 ως συνέχεια προηγούμενης σχετικής εμπειρίας και νομοθεσίας.
Λένα Κορμά (Ίδρυμα Παιδείας και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού), Η Δύση της Ανατολής, οι πρόσφυγες και η δημόσια υγεία: περιπέτειες, τομές και συνέχειες στον ελληνικό Μεσοπόλεμο.
Συντονιστής: Βασίλης Κολώνας (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
