7 Αυγούστου

“…η τελική απόφαση της Διεθνής Ένωση Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών είναι ότι η οθωμανική στρατιωτική επιχείρηση κατά των χριστιανικών μειονοτήτων της Αυτοκρατορίας ανάμεσα στο 1914 και το 1923 αποτέλεσε Γενοκτονία κατά των Αρμενίων, των Ασσυρίων και των Ελλήνων του Πόντου και της Ανατολίας.”

Από το Ψήφισμα του 2007 της IAGS

Το παραπάνω ψήφισμα το οποίο έλαβε το 83% των ψήφων των μελών της Διεθνούς Ένωσης Ακαδημαϊκών για τη Μελέτη των Γενοκτονιών, αναφέρεται στις πρακτικές του οθωμανικού κράτους ενάντια στους λαούς των Αρμενίων, Ασσυρίων (Χαλδαίοι, Νεστοριανοί, Σύριοι, Αραμαίοι, Ιακωβίτες, Ορθόδοξοι Σύριοι), Ελλήνων (Ποντίων, Θρακών, Ιώνων), που οδήγησαν στη Γενοκτονία εναντίον τους.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος από την πρώτη στιγμή της ίδρυσης της το 2004, προτάσσει και προβάλλει το κοινό μέτωπο Ελλήνων, Αρμενίων και Ασσυρίων για την διεκδίκηση της Διεθνούς Αναγνώρισης. Θεωρούμε τις πράξεις γενοκτονίας σε βάρος των χριστιανικών κοινοτήτων της Μικράς Ασίας, ως επί μέρους κεφάλαια ενός ενιαίου καλά σχεδιασμένου και οργανωμένου σχεδίου.

Η γενοκτονία των Χριστιανών Ασσυρίων έχει αναγνωριστεί από ορισμένα κράτη και ομόσπονδες Πολιτείες, από κοινού με αυτή των Ελλήνων και των Αρμενίων. Συγκεκριμένα, έχει αναγνωριστεί από τη Βουλή της Ολλανδίας, τη Βουλή της Αυστρίας και τη Βουλή της Σουηδίας. Επίσης, από τις Πολιτείες της Νότιας Αυστραλίας και της Νότιας Νέας Ουαλίας της Αυστραλίας. Λυπηρή εξαίρεση αποτελεί η πατρίδα μας, η κοιτίδα της δημοκρατίας και του ανθρωπισμού, που παρά τα αλλεπάλληλα αιτήματα, δεν τολμά να αναγνωρίσει την Γενοκτονία των Ασσυρίων.

Κοινή ήταν και η μοίρα όσων επέζησαν από την Γενοκτονία, που μέσω της επαίσχυντης ανταλλαγής πληθυσμών, ήρθαν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα. Κοινή είναι και η πορεία των απογόνων όσων δεν γενοκτονήθηκαν από τον Μουσταφά Κεμάλ. Οργανωθήκαμε, ενώσαμε τις δυνάμεις μας και μαζί αγωνιζόμαστε και διεκδικούμε την ιστορική και ηθική δικαίωση των προγόνων μας, μέσω της Διεθνούς Αναγνώρισης της Γενοκτονίας.

Σημαντική θετική εξέλιξη υπήρξε η παραδοχή από τον τ. Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Απόστολο Κακλαμάνη, με την ευκαιρία της τίμησης του από την Π.Ο.Ε., στις 18 Μαΐου 2026, ότι μη επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ασσυρίων από το ελληνικό κοινοβούλιο, αποτελεί ιστορικό κενό που πρέπει άμεσα να καλυφθεί.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος, για μία ακόμη φορά καταθέτει αίτημα προς την ελληνική κυβέρνηση για την αναγνώριση και από την Ελλάδα της Γενοκτονίας των Ασσυρίων.

Με εκτίμηση

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Βαρυθυμιάδης Γεώργιος

Η Γενική Γραμματέας

Σωτηριάδου Αθηνά

 

Με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις στην Πολιτεία της Πενσυλβάνιας και όχι μόνο.

Τις τελευταίες ημέρες η δημόσια συζήτηση γύρω από τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου επανήλθε στο προσκήνιο, με αφορμή το πρόσφατο ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων της Πολιτείας της Πενσυλβάνιας. Οι περισσότεροι τίτλοι που κυκλοφόρησαν ανέφεραν ότι «η Πενσυλβάνια αναγνώρισε τη Γενοκτονία των Ποντίων». Το ερώτημα όμως είναι απλό:

Τι σημαίνει πραγματικά «αναγνώριση»;

Δεν γράφω το παρόν άρθρο για να αμφισβητήσω ή να μειώσω καμία προσπάθεια.

Πιστεύω όμως ότι έχει έρθει η στιγμή να ξεκαθαρίσουμε ορισμένες έννοιες, ώστε όλοι - πολίτες, δημοσιογράφοι, σύλλογοι και θεσμικοί φορείς - να χρησιμοποιούμε τους ίδιους όρους.

Κοινοβουλευτική ή νομοθετική αναγνώριση;

Σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούμε τη λέξη «αναγνώριση» σαν να περιγράφει πάντοτε το ίδιο πράγμα.

Δεν είναι όμως έτσι.

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα σε μια κοινοβουλευτική αναγνώριση και σε μια νομοθετική αναγνώριση.

Η πρώτη αφορά συνήθως ένα ψήφισμα ενός κοινοβουλευτικού σώματος - μιας Βουλής ή μιας Γερουσίας. Εκφράζει επίσημα τη βούληση του συγκεκριμένου σώματος και έχει σημαντική πολιτική και ηθική αξία. Η δεύτερη αφορά την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας που προβλέπει το Σύνταγμα κάθε χώρας ή πολιτείας, ώστε το σχετικό κείμενο να αποκτήσει ισχύ νόμου. Η διάκριση αυτή δεν είναι θεωρητική αλλά ουσιαστική.

Γιατί πρέπει να γνωρίζουμε το θεσμικό σύστημα κάθε χώρας;

Κάθε χώρα διαθέτει διαφορετικό συνταγματικό και νομοθετικό σύστημα. Σε άλλες αρκεί μία Βουλή, σε άλλες απαιτούνται δύο νομοθετικά σώματα, ενώ στα ομοσπονδιακά κράτη, όπως οι ΗΠΑ ή η Αυστραλία, προστίθεται και η ιδιαιτερότητα των πολιτειών. Επομένως, πριν χρησιμοποιηθεί ο όρος «αναγνώριση», είναι απαραίτητο να εξετάζεται ποιο όργανο έλαβε την απόφαση και ποια είναι η νομική της ισχύς. Δεν μπορεί να αξιολογείται με τον ίδιο τρόπο ένα ψήφισμα μιας Βουλής σε μια χώρα και ένας νόμος που έχει ολοκληρώσει όλη τη συνταγματική διαδικασία σε μια άλλη.

Η περίπτωση της Πενσυλβάνιας

Η πρόσφατη συζήτηση ανέδειξε ακριβώς αυτό το ζήτημα. Το 2003 η Γερουσία της Πολιτείας της Πενσυλβάνιας υιοθέτησε σχετικό ψήφισμα, ενώ το 2026 ακολούθησε αντίστοιχο ψήφισμα από τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Πρόκειται αναμφίβολα για δύο ιδιαίτερα σημαντικές θεσμικές εξελίξεις. Δεν πρέπει όμως να συγχέονται με την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας της Πολιτείας.

Τα δύο αυτά ψηφίσματα δημιουργούν πλέον μια πολύ ισχυρή θεσμική βάση πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί η επόμενη προσπάθεια που είναι η κατάθεση κανονικού νομοσχεδίου (House Bill ή Senate Bill), η ψήφισή του από τα αρμόδια νομοθετικά σώματα και η ολοκλήρωση όλων των σταδίων που προβλέπει το πολίτευμα της Πολιτείας.

Εκεί βρίσκεται λοιπόν ο επόμενος στόχος. Όχι επειδή τα ψηφίσματα δεν έχουν αξία. Αλλά επειδή μπορούν και πρέπει να αποτελέσουν το εφαλτήριο για την πλήρη θεσμική κατοχύρωση.

Η σημασία των λέξεων

Συχνά οι δημοσιογράφοι, από την επιθυμία τους να δώσουν έναν σύντομο και ελκυστικό τίτλο, γράφουν: «Η τάδε Πολιτεία αναγνώρισε τη Γενοκτονία.»

Ίσως όμως ο ακριβέστερος τίτλος να είναι: «Η Βουλή των Αντιπροσώπων της τάδε Πολιτείας υιοθέτησε ψήφισμα για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.»

Ίσως είναι λιγότερο εντυπωσιακός, είναι όμως θεσμικά ακριβέστερος και όταν μιλάμε για ένα τόσο σοβαρό ιστορικό ζήτημα, η ακρίβεια έχει μεγαλύτερη αξία από τον εντυπωσιασμό.

Το τέλος ή η αρχή;

Εδώ βρίσκεται το σημαντικότερο σημείο: μια κοινοβουλευτική αναγνώριση δεν αποτελεί το τέλος της προσπάθειας, αλλά την αρχή της επόμενης φάσης του αγώνα.

Η πολιτική βούληση που εκφράζεται μέσα από ένα ψήφισμα πρέπει να αποτελέσει το εφαλτήριο για την πλήρη και ουσιαστική θεσμική κατοχύρωση της αναγνώρισης.

Θέλω να τονίσω με απόλυτη σαφήνεια ότι κάθε κοινοβουλευτική πράξη που τιμά τη μνήμη των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου έχει αξία.

Κάθε ψήφισμα αποτελεί μια σημαντική νίκη και αποτέλεσμα ανθρώπων που αφιέρωσαν χρόνο, αγώνα και προσπάθεια. Δεν μειώνουμε καμία αναγνώριση· αντίθετα, τιμούμε όλες τις προσπάθειες και γι’ αυτό ακριβώς οφείλουμε να γνωρίζουμε με ακρίβεια σε ποιο στάδιο της διαδρομής βρισκόμαστε.

Ο αγώνας για τη διεθνή αναγνώριση δεν ολοκληρώνεται με την πρώτη κοινοβουλευτική απόφαση. Ολοκληρώνεται όταν, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο κάθε χώρας, η αναγνώριση αποκτήσει την πληρέστερη δυνατή νομική και πολιτειακή κατοχύρωση.

Αυτός πρέπει να είναι ο κοινός μας στόχος: όχι η υποβάθμιση των προηγούμενων βημάτων, αλλά η αξιοποίησή τους ως βάση για ακόμη ισχυρότερες κατακτήσεις. Η ιστορική μνήμη των προγόνων μας απαιτεί ακρίβεια, σοβαρότητα και επιμονή, ώστε η διεθνής αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου να προχωρά με σταθερά, ουσιαστικά και αδιαμφισβήτητα βήματα.

Και τι συμβαίνει στην Ελλάδα;

Η ίδια ανάγκη για θεσμική ακρίβεια υπάρχει και όταν συζητάμε για την Ελλάδα. Κατά καιρούς διατυπώνεται η άποψη ότι η Ελληνική Δημοκρατία «δεν έχει αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, αλλά απλώς έχει θεσπίσει την 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης».

Η άποψη αυτή δεν ευσταθεί.

Το 1994 η Βουλή των Ελλήνων ψήφισε τον νόμο 2193/1994 με τον οποίο αναγνώρισε την Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και καθιέρωσε την 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης αυτής. Το ίδιο το περιεχόμενο του νόμου προϋποθέτει την αναγνώριση της ιστορικής πραγματικότητας στην οποία αναφέρεται. Εξάλλου, δεν μπορεί να υπάρξει Ημέρα Μνήμης μιας Γενοκτονίας, εάν προηγουμένως δεν αναγνωρίζεται ότι η Γενοκτονία αυτή υπήρξε. Θα χρησιμοποιήσω ένα απλό παράδειγμα.

Κανείς δεν μπορεί να γιορτάζει τα γενέθλιά του χωρίς να αναγνωρίζει ότι έχει γεννηθεί. Η ημέρα των γενεθλίων δεν δημιουργεί τη γέννηση· αποτελεί την επίσημη υπενθύμιση ενός γεγονότος που αναγνωρίζεται ως υπαρκτό. Ακριβώς το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση της 19ης Μαΐου. Η καθιέρωση Ημέρας Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου δεν αποτελεί υποκατάστατο της αναγνώρισης. Αποτελεί τη θεσμική της έκφραση και τη διαρκή υπενθύμισή της από την Ελληνική Πολιτεία.

Παράλληλα, θεωρώ ότι η αμφισβήτηση αυτής της πραγματικότητας αδικεί έναν ιστορικό αγώνα δεκαετιών. Η αναγνώριση του 1994 δεν ήταν τυχαία, αλλά αποτέλεσμα της επίμονης προσπάθειας του αείμνηστου Μιχάλη Χαραλαμπίδη, των συνεργατών του και πολλών ακόμη ανθρώπων που αγωνίστηκαν για τη δικαίωση της ιστορικής μνήμης των προγόνων μας.

Η άποψη, επομένως, ότι «η Ελλάδα δεν έχει αναγνωρίσει τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου» δεν απαξιώνει μόνο το νομοθετικό έργο της Βουλής των Ελλήνων, αλλά και την παρακαταθήκη όλων όσοι συνέβαλαν στην ιστορική αυτή κατάκτηση.

Ποιος είναι, τελικά, ο στόχος της διεθνούς αναγνώρισης

Συχνά χρησιμοποιούμε τον όρο «διεθνής αναγνώριση» χωρίς να προσδιορίζουμε τον τελικό του στόχο. Κατά τη γνώμη μου, ο αγώνας αυτός δεν εξαντλείται στην ψήφιση ενός ακόμη ψηφίσματος ή στην προσθήκη ενός ακόμη κράτους στον σχετικό κατάλογο. Κάθε δήμος, περιφέρεια, πολιτεία, κοινοβουλευτική απόφαση και εθνικός νόμος αποτελούν σημαντικά βήματα μιας ευρύτερης στρατηγικής πορείας.

Ο τελικός στόχος είναι η δημιουργία μιας ισχυρής και ευρείας διεθνούς θεσμικής βάσης, ώστε το ζήτημα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου να μπορεί να τεθεί με ακόμη μεγαλύτερη πολιτική και διπλωματική ισχύ σε διεθνές επίπεδο, συμπεριλαμβανομένου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται η διαμόρφωση ενός ευρέος διεθνούς μετώπου κρατών από διαφορετικές ηπείρους, τα οποία θα έχουν αναγνωρίσει, σύμφωνα με τις δικές τους θεσμικές διαδικασίες, την ιστορική αυτή πραγματικότητα.

Η αναγνώριση κάθε χώρας, επομένως, δεν αποτελεί τον τερματισμό της προσπάθειας, αλλά έναν ακόμη σημαντικό σταθμό στη διαδρομή προς τη μέγιστη δυνατή διεθνή θεσμική κατοχύρωση. Κάθε βήμα έχει αξία, όχι ως το τέλος του δρόμου, αλλά ως η δύναμη που οδηγεί στο επόμενο και ισχυρότερο βήμα.

Συνοψίζοντας

Η ουσία δεν βρίσκεται στους εντυπωσιακούς τίτλους, αλλά στη θεσμική πραγματικότητα.

Η ολοκληρωμένη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου – όπως κάθε γενοκτονίας που έχει σημαδέψει την ανθρωπότητα – επιτυγχάνεται όταν ενσωματώνεται στην έννομη τάξη ενός κράτους μέσω δεσμευτικής νομοθετικής πράξης και όχι μόνο μέσω ψηφισμάτων ή δηλώσεων πολιτικής βούλησης.

Η κοινοβουλευτική αναγνώριση αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό βήμα, αλλά όχι το τέλος της διαδρομής. Αποτελεί τη βάση για τη συνέχιση του αγώνα μέχρι την πλήρη θεσμική κατοχύρωση.

Η διεθνής αναγνώριση δεν κρίνεται από μεμονωμένες αποφάσεις κρατών, περιφερειών ή πολιτειών. Ο τελικός στόχος είναι η διαμόρφωση μιας ευρείας διεθνούς συναίνεσης που θα δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επίσημη αναγνώριση από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

Αυτός είναι ο δρόμος που έχουμε μπροστά μας. Και όσο καλύτερα γνωρίζουμε τη διαφορά ανάμεσα σε μια κοινοβουλευτική και μια νομοθετική αναγνώριση, τόσο πιο αποτελεσματικά μπορούμε να χαράξουμε τη στρατηγική για την επίτευξη του τελικού μας στόχου.

Χτες Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026 ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος κ. Βαρυθυμιάδης Γεώργιος συναντήθηκε στο προεδρικό μέγαρο με τον πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνο Τασούλα. 

Αφορμή της συνάντησης αποτέλεσε η επίδοση από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας αντιγράφου του House Resolution 553 (2026) της Βουλής των Αντιπροσώπων της Πολιτείας της Πενσυλβάνια, το οποίο ορίζει την 19η Μαΐου 2026 ως Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος είχε την ευκαιρία να παρουσιάσει αναλυτικά τη θεσμική διάσταση του ζητήματος της Πενσυλβάνιας, επισημαίνοντας ότι το πρόσφατο ψήφισμα της Βουλής των Αντιπροσώπων έρχεται να προστεθεί στο Senate Resolution 188 (2003), με το οποίο η Γερουσία της ίδιας Πολιτείας είχε ήδη προβεί σε επίσημη αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Η συνύπαρξη των δύο αυτών ψηφισμάτων αποτυπώνει ότι σήμερα και τα δύο νομοθετικά σώματα της Πολιτείας της Πενσυλβάνια έχουν εκφραστεί επισήμως υπέρ της ιστορικής αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, γεγονός που αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για τη διεθνή προσπάθεια δικαίωσης του Ποντιακού Ελληνισμού.

Στο πλαίσιο της συνάντησης, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος κατέθεσε επίσημο υπόμνημα προς τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας και τους συνεργάτες της Προεδρίας, το οποίο περιλαμβάνει προτάσεις και ζητήματα που άπτονται τόσο της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου όσο και ευρύτερων θεμάτων που απασχολούν τον οργανωμένο Ποντιακό Ελληνισμό. Με την πρωτοβουλία αυτή, η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος επιβεβαιώνει ότι η διεκδίκηση της ιστορικής δικαίωσης συνοδεύεται πάντοτε από συγκεκριμένες, θεσμικά τεκμηριωμένες προτάσεις προς την Ελληνική Πολιτεία.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος εκφράζει τις θερμές της ευχαριστίες προς τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας για την τιμητική πρόσκληση και την ιδιαίτερα ουσιαστική συζήτηση που πραγματοποιήθηκε

Η σημερινή συνάντηση αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για τον οργανωμένο Ποντιακό Ελληνισμό. Για πρώτη φορά, ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας ανέλαβε την πρωτοβουλία να καλέσει επισήμως τους εκπροσώπους των κορυφαίων ποντιακών οργανώσεων της χώρας, να τους επιδώσει ο ίδιος αντίγραφο ψηφίσματος διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και να ανταλλάξει μαζί τους απόψεις για τις επόμενες πρωτοβουλίες που μπορούν να αναληφθούν. Η πρωτοβουλία αυτή έχει ιδιαίτερη θεσμική και συμβολική αξία και καταδεικνύει ότι διαμορφώνεται μία νέα προσέγγιση της Ελληνικής Πολιτείας απέναντι στο ζήτημα της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, μέσα από έναν ουσιαστικό και διαρκή διάλογο με τον οργανωμένο Ποντιακό Ελληνισμό.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια των σημαντικών πρωτοβουλιών που έχουν αναληφθεί το τελευταίο διάστημα για την ενίσχυση της διεθνούς διάστασης του ζητήματος της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, όπως η ειδική εκδήλωση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος στη Βουλή των Ελλήνων, παρουσία εκπροσώπων της Ελληνικής Πολιτείας και του διπλωματικού σώματος, καθώς και η παρουσία του Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας στην επίσημη εκδήλωση μνήμης της 19ης Μαΐου 2026 που διοργάνωσε η Περιφέρεια Αττικής.

Η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος θα συνεχίσει, με υπευθυνότητα, θεσμική συνέπεια και διεθνή προσανατολισμό, τις προσπάθειές της για την προώθηση της διεθνούς αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Ο αγώνας μας δεν στρέφεται εναντίον κανενός λαού και δεν υπηρετεί τη λογική της αντιπαράθεσης ή του μίσους. Αντιθέτως, εδράζεται στον απόλυτο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του διεθνούς δικαίου και της ιστορικής αλήθειας. Η δικαίωση της μνήμης των 353.000 θυμάτων της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί υπόθεση ολόκληρης της ανθρωπότητας, καθώς η καταδίκη κάθε εγκλήματος κατά της ανθρωπότητας είναι προϋπόθεση για την ειρήνη, τη δημοκρατία και την αποτροπή παρόμοιων εγκλημάτων στο μέλλον.

Με εκτίμηση

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος Βαρυθυμιάδης Γεώργιος

Η Γενική Γραμματέας Σωτηριάδου Αθηνά

 

 

Με επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες στο 2ο Αγγλόφωνο Θερινό Σχολείο, που διεξήχθη από την Πέμπτη 23 Ιουλίου έως την Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026, με τον γενικό τίτλο «Γενοκτονίες, Μαζικές Βιαιότητες και Ανθρώπινα Δικαιώματα», που πραγματοποιήθηκε από το Ίδρυμα Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, στο Ροδοχώρι της Νάουσας.

Έγραψε για τις εργασίες του 2ου Αγγλόφωνου Θερινού Σχολείου, ο Ηλίας Τσέχος.

Ολοκληρώθηκαν οι πενθήμερες εργασίες του 2ο Θερινού Σχολείου, Αγγλόφωνου, 23 – 27 Ιουλίου 2026, ‘’ Γενοκτονίες, Μαζικές Βιαιότητες και Ανθρώπινα Δικαιώματα’’ στο Ίδρυμα Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, στο Ροδοχώρι Νάουσας, με τεράστια επιτυχία ισοβαρών εισηγήσεων, από διακεκριμένους ακαδημαϊκούς, ερευνητές, ιστορικούς διεθνούς κύρους, εστιαζόμενοι στις εξελισσόμενες γενοκτονίες σήμερα και από την Οθωμανική Αυτοκρατορία και δώθε.

Πολλές οι αιματοκυλήσεις που χόρεψαν πολεμικούς χορούς, όπως η Γερμανία, η Τουρκία, το Ισραήλ, η Παλαιστίνη, το Ισραήλ, η Αρμενία, η Συρία, το Κόσσοβο, ο Πόντος, η Ρωσία, η Ουκρανία, το Ιράν, οι ΗΠΑ, Λίβανος και άλλες και άλλες… Άλλες παθούμενες, άλλες, αισχρά, νικητήριες.

Οι διδάσκαλοι, οι ομιλίες τους, οι τοποθετήσεις, οι συζητήσεις, λειτούργησαν ωραιόφωνα, ειλικρινά, γενναία, αντικειμενικά το δυνατότερον, τόσο άμεσα, ώστε να συναρπάζουν όλων οι ανάσες μας!

Στο ευεργετικό πενθήμερο, ωφέλιμα διδακτικό 2ο Θερινό Σχολείο, Αγγλόφωνο, 23 – 27 Ιουλίου 2026 έδρασαν: Dirk Moses. Taner Akcam. Ilan Pappé. Theodosios Kyriakidis. Kyriakos Chatzikyriakidis. Kaya de Wolff. Dimitrios Kourtis. Çağla Demirel. Hannibal Travis. Hamit Bozarslan. Gevorg Vardanyan.

Ο όρος «Γενοκτονία»’ πρωτοκαθιερώθηκε από τον Raphael Lemkin – Ραφαήλ Λέμκιν το 1944, με το βιβλίο του «Taxis Role in occupied Eoropa» και επισημοποιήθηκε από τον ΟΗΕ το 1948.

Η σπουδαιότητα του 1ου και 2ου Θερινού σχολείου και στο Ελληνόφωνο «Περί  Πόντου» και στο Αγγλόφωνο «Γενοκτονίες», 2025 και 2026, δημιουργεί μεγάλες προσδοκίες στην Παιδεία, την Ιστορία και τον Πολιτισμό μας, ένας από τους φάρους του Ευ Ζην και στον τόπο μας.

Εύγε Ίδρυμα Ερευνών Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, σε έναν πανέμορφο καταπράσινο δέντρινο χώρο, με ένα τριώροφο κτήριο διαμονών, στο ισόγειο τρεις συνεδριακές αίθουσες, βιβλιοθήκη, λαογραφικό μουσείο, χαλάλι ο κάματος στον αύλειο χώρο Περιστερεώτα, στο Βέρμιο, στο Ροδοχώρι Νάουσας.

 

Με ιδιαίτερη συγκίνηση και βαθύ αίσθημα σεβασμού πραγματοποιήθηκε στο 7ο Γυμνάσιο Ιωαννίνων εκπαιδευτική – πολιτιστική δράση την Τετάρτη 20 Μαΐου 2026, με τίτλο: "Μνήμη και Ρίζες: Στα βήματα του Ποντιακού Ελληνισμού", αφιερωμένη στη Γενοκτονία των Ποντίων, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων μνήμης για μία από τις πιο τραγικές σελίδες της ιστορίας του Ελληνισμού.

Κεντρικές εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης για τα θύματα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, πραγματοποιήθηκαν με πρωτοβουλία της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ) για τα 353.000 θύματα της τουρκικής θηριωδίας, στην Αθήνα, τον Πειραιά και στη Θεσσαλονίκης.

Ξεκινά την Πέμπτη 23 Ιουλίου στις εγκαταστάσεις του Αγίου Γεωργίου Περιστερεώτα, στο Ροδοχώρι Νάουσας, ξεκινά το 2ο Αγγλόφωνο Θερινό Σχολείο με θέμα «Genocides, Mass Atrocities and Human Rights» και αναμένεται να ολοκληρωθεί την Δευτέρα 2027 Ιουλίου 2026.

Για τις επόμενες ημέρες, ένας ιστορικός τόπος μνήμης μετατρέπεται σε έναν διεθνή χώρο ακαδημαϊκού διαλόγου, όπου κορυφαίοι ακαδημαϊκοί και ερευνητές από διαφορετικές χώρες και επιστημονικές παραδόσεις θα συναντηθούν με νέους ερευνητές και σπουδαστές για να μελετήσουν και να συζητήσουν κρίσιμα ζητήματα της σύγχρονης ιστορίας και του διεθνούς δικαίου.

Διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί διεθνούς κύρους θα διδάξουν και θα αναλύσουν ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που αφορούν τη σύγχρονη μελέτη της γενοκτονίας και της μαζικής βίας. Στο επίκεντρο των μαθημάτων και των συζητήσεων θα βρεθούν η ιστοριογραφία και οι νεότερες εξελίξεις στις σπουδές γενοκτονίας, η μαζική βία, το διεθνές δίκαιο, η ατομική και συλλογική μνήμη, η επίλυση συγκρούσεων και η μεταβατική δικαιοσύνη.

Τα ζητήματα αυτά θα εξεταστούν όχι μόνο ως ιστορικά φαινόμενα, αλλά και υπό το πρίσμα των σύγχρονων εξελίξεων. Ιδιαίτερη θέση στο πρόγραμμα θα έχει η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση, η ιστορική της εξέλιξη, καθώς και οι δραματικές εξελίξεις που ακολούθησαν την 7η Οκτωβρίου 2023.

Στο διδακτικό δυναμικό του Θερινού Σχολείου περιλαμβάνονται οι Dirk Moses, Taner Akçam, Ilan Pappé, Theodosis Kyriakidis, Kyriakos Chatzikyriakidis, Kaya de Wolff, Dimitrios Kourtis, Çağla Demirel, Hannibal Travis, Hamit Bozarslan και Gevorg Vardanyan.

Τις εργασίες του Θερινού Σχολείου θα παρακολουθήσουν 15 σπουδαστές από την Ελλάδα, την Τουρκία, την Αρμενία και χώρες της Ευρώπης, δημιουργώντας έναν πολυεθνικό και διεπιστημονικό χώρο ακαδημαϊκού διαλόγου και ανταλλαγής απόψεων.

Οι εργασίες του Θερινού Σχολείου θα ολοκληρωθούν τη Δευτέρα 27 Ιουλίου με στρογγυλή τράπεζα αφιερωμένη στο μέλλον των σπουδών της μαζικής βίας, καθώς και στις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ευρύτερη περιοχή της Εγγύς και Μέσης Ανατολής.

Το Θερινό Σχολείο διοργανώνεται από το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος και το UCLA και υποστηρίζεται από τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων του Υπουργείου Παιδείας, την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης, τον Άγιο Γεώργιο Περιστερεώτα και τον Δήμο Ηρωικής Πόλης Νάουσας.

 

Εκδήλωση στη Λάρισα διοργανώνουν την Κυριακή 7 Ιουνίου 2026 και ώρα 11:30 π.μ., στο Ξενοδοχείο Imperial, με θέμα: «Το έγκλημα της γενοκτονίας: Ιστορική αλήθεια και σύγχρονες προκλήσεις» η Ιστορική - Λαογραφική Ένωση Λάρισας «Αλησμόνητες Πατρίδες», η Εξωραϊστική Μορφωτική Λέσχη Φιλιππουπόλεως και η Ένωση Ποντίων Επαρχίας Ελασσόνας.

ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΑΛΤΣΙΔΗ

19 Μαΐου: Μνήμη ή μνημόσυνο; Διεκδίκηση ή φολκλόρ;

Άλλη μια 19η Μαΐου πέρασε. Άλλη μια χρονιά όπου οι πλατείες γέμισαν από τυπολατρίες, οι εξέδρες από κούφια λόγια, και η ιστορική άγνοια παρουσιάστηκε ως πατριωτισμός. Ένας κόσμος συχνά χωρίς στρατηγική, χωρίς ιστορική παιδεία, χωρίς σαφή αντίληψη του τι ακριβώς διεκδικεί. Μια μνήμη που αντί να γίνεται πολιτική δύναμη, καταντά τελετουργικό χωρίς περιεχόμενο.

Το βιβλίο για την Γενοκτονία των Ελλήνων Ποντίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, προϊόν των πρακτικών του διεθνούς ακαδημαϊκού συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στις 25 και 26 Φεβρουαρίου 2016 στο Πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου, προσέφερε αντιπροσωπεία του συλλόγου Ποντίων Ντίσελντορφ.

Σε ανακοίνωσή του ο σύλλογος αναφέρει.

Με ιδιαίτερη χαρά ο Σύλλογός μας προσέφερε στον Δήμαρχο της πόλης κ. Stephan Keller το σύγγραμμα «The Displacement, Extinction and Genocide of the Pontic Greeks 1916–1923», προϊόν των πρακτικών του διεθνούς ακαδημαϊκού συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στις 25 και 26 Φεβρουαρίου 2016 στο Πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου, σε συνδιοργάνωση με το Ινστιτούτο Διασποράς και Γενοκτονιών του Μπόχουμ και την Ομοσπονδία Συλλόγων Ελλήνων Ποντίων Ευρώπης (Ο.Σ.Ε.Π.Ε.), ως ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη διαχρονική στήριξη και την έμπρακτη συμπαράστασή του στο έργο και τις πρωτοβουλίες του Συλλόγου μας.

Η προσφορά της έκδοσης συμβολίζει την έκφραση ευγνωμοσύνης και εκτίμησής μας για την πολύτιμη συμπαράστασή του στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και στη συνεχή προσπάθεια για τη διεθνή αναγνώριση της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης πραγματοποιήθηκε εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων για τις μελλοντικές δράσεις του Συλλόγου και τη συνέχιση της συνεργασίας μας, με στόχο την ανάδειξη της ιστορίας, του πολιτισμού και της κληρονομιάς του Ποντιακού Ελληνισμού.

Στη συνάντηση παραβρέθηκαν ο Πρόεδρος κ. Παρασκευάς Λαβασάς, η Ταμίας κα. Μαρία Παπαδοπούλου και ο Επίτιμος Πρόεδρος του Συλλόγου μας κ. Ηλίας Τρ. Μαυρίδης.

Ευχαριστούμε θερμά τον Δήμαρχο για την εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και τη διαρκή υποστήριξή του. Με κοινό όραμα συνεχίζουμε να υπηρετούμε την ιστορική αλήθεια, τη μνήμη και τον πολιτισμό του Ποντιακού Ελληνισμού.

Με εθνική υπερηφάνεια και τη δέουσα λαμπρότητα πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή, 24 Μαΐου 2026, οι κεντρικές εκδηλώσεις μνήμης των περιφερειών σε όλη την χώρα για τη συμπλήρωση 107 ετών από τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου όπως ορίζει το Π.Δ. 99/1994.

Σε μια εκδήλωση Ιστορικής μνήμης, ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Πιερίας τίμησε τη Δευτέρα 18 Μαΐου 2026 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Κατερίνης την ημέρα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.

Οι πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου της Τουρκικής Δημοκρατίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με αφορμή την επικείμενη Αναγνώριση της Γενοκτονίας των Αρμενίων από το Ισραήλ, αποτελούν ακόμη μία έκφραση της επίσημης πολιτικής άρνησης που ακολουθεί διαχρονικά το τουρκικό κράτος απέναντι στα εγκλήματα που διαπράχθηκαν σε βάρος των χριστιανικών λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στις αρχές του 20ού αιώνα.

Η δήλωση ότι η τουρκική ιστορία είναι «απαλλαγμένη από γενοκτονίες» δεν συνιστά απλώς μια πολιτική θέση. Συνιστά άρνηση ενός ιστορικού ζητήματος που έχει αποτελέσει αντικείμενο εκτεταμένης επιστημονικής έρευνας επί δεκαετίες και έχει απασχολήσει τη διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα, κοινοβούλια και διεθνείς οργανισμούς.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η τουρκική ηγεσία επιχειρεί να αντικρούσει την ιστορική αλήθεια μέσω της άρνησης και του αναθεωρητισμού. Όσο όμως πληθαίνουν οι φωνές της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και των κρατών που αναγνωρίζουν τα ιστορικά εγκλήματα, τόσο πιο εμφανής γίνεται η αμηχανία απέναντι σε μια αλήθεια που δεν μπορεί πλέον να αποσιωπηθεί. Η ιστορία δεν αλλάζει με δηλώσεις, αντιθέτως, οι δηλώσεις αυτές αναδεικνύουν πόσο επίκαιρη και αναγκαία παραμένει η διεκδίκηση της ιστορικής δικαίωσης.

Η Γενοκτονία των Αρμενίων, των Ελλήνων του Πόντου και των Ασσυρίων δεν αποτελεί αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης. Αποτελεί μέρος της ιστορικής μνήμης εκατομμυρίων ανθρώπων και θεμελιώνεται σε μαρτυρίες επιζώντων, φωτογραφικά ντοκουμέντα της εποχής, διπλωματικά αρχεία, εκθέσεις ξένων παρατηρητών και πολυάριθμες ιστορικές μελέτες.

Ιδιαίτερη σημασία της συγκεκριμένης εξέλιξης δεν έγκειται μόνο στην ίδια την

αναγνώριση, αλλά και στην ταυτότητα του κράτους που προχωρά σε αυτήν. Το Ισραήλ, ως κράτος που συγκροτήθηκε στη σκιά του Ολοκαυτώματος και έχει οικοδομήσει τη συλλογική του μνήμη πάνω στην αρχή «Ποτέ Ξανά», γνωρίζει όσο λίγοι τη σημασία της ιστορικής δικαίωσης και της διατήρησης της μνήμης. Κάθε αναγνώριση μιας γενοκτονίας από έναν λαό που βίωσε ο ίδιος την απόπειρα

ολοκληρωτικής εξόντωσής του αποκτά ιδιαίτερο ηθικό και συμβολικό βάρος. Και ίσως αυτός είναι ο λόγος που προκαλεί τόσο έντονη ενόχληση σε όσους εξακολουθούν να επενδύουν στην άρνηση, αντί στην ειλικρινή αντιμετώπιση της ιστορίας.

Η αναγνώριση ιστορικών εγκλημάτων δεν στρέφεται εναντίον κανενός λαού. Αντιθέτως, αποτελεί πράξη ευθύνης απέναντι στην ιστορική αλήθεια και βασική προϋπόθεση για την οικοδόμηση σχέσεων αμοιβαίου σεβασμού, ειρήνης και ειλικρινούς συμφιλίωσης. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να προχωρήσει πραγματικά προς το μέλλον όσο αρνείται να αντικρίσει με ειλικρίνεια το παρελθόν της.

Ως Ένωση Ποντιακής Νεολαίας Αττικής, εκφράζουμε τον προβληματισμό μας για τη  συνέχιση της ρητορικής άρνησης και παραποίησης της ιστορίας από την επίσημη τουρκική ηγεσία. Ο ιστορικός αναθεωρητισμός και η άρνηση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας δεν υπηρετούν τη δημοκρατία, ούτε συμβάλλουν στην ειρηνική συνύπαρξη των λαών. Αντιθέτως, διαιωνίζουν το τραύμα των θυμάτων και δυσχεραίνουν κάθε ουσιαστική προσπάθεια ιστορικής συμφιλίωσης.

Η Ε.Πο.Ν.Α. θα συνεχίσει να υπηρετεί με συνέπεια τον σκοπό της: τη διατήρηση της  ιστορικής μνήμης, τη διάδοση της τεκμηριωμένης γνώσης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου και την καταπολέμηση κάθε μορφής ιστορικού αναθεωρητισμού και αρνητισμού.

Η ιστορική αλήθεια δεν καθορίζεται από πολιτικές δηλώσεις ούτε μεταβάλλεται ανάλογα με τις διεθνείς συγκυρίες. Η μνήμη των αθώων θυμάτων αποτελεί πανανθρώπινη υποχρέωση και η υπεράσπισή της είναι ευθύνη όλων μας.

Γιατί η μνήμη δεν διαγράφεται. Η ιστορία δεν παραγράφεται. Η αλήθεια δεν διαπραγματεύεται.

Ο Πρόεδρος

Νικόλαος Ορφανίδης

Η Γενική Γραμματέας

Παρασκευή Τσίτουρα 

Σε μια συγκλονιστική και βαθιά συμβολική ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 25 Μαΐου 2026, στο κλειστό γήπεδο της ΑΕΚ στο Ολυμπιακό Γυμναστήριο Άνω Λιοσίων (SUNEL Arena), η κοινή εκδήλωση Μνήμης της AEK BC και της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (Π.Ο.Ε.), στο πλαίσιο της αναμέτρησης της ομάδας μπάσκετ της ΑΕΚ με τον Άρη Betsson.

Στην κοινή μοίρα των Ελλήνων του Πόντου και της Κύπρου και την εκπλήρωση ενός χρέους προς τον ποντιακό ελληνισμό, από την Τραπεζούντα έως το Παραλίμνι της Κύπρου δίπλα στην κατεχόμενη Αμμόχωστο, αναφέρθηκε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στα Αποκαλυπτήρια του Μνημείου της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στο Παραλίμνι, ο Δήμαρχος Παραλιμνίου – Δερύνειας Γιώργος Νικολέττος, το βράδυ της 19ης Μαΐου 2026.

Για το νόημα της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και τα γεγονότα που οδήγησαν σε αυτά, καθώς και για την πλούσια ιστορία που ανέπτυξε ο ελληνισμός για χιλιάδες χρόνια στην περιοχή του Ευξείνου Πόντου, μίλησε ο παιδοκαρδιολόγος Χαράλαμπος Κωτίδης στο Greek School of Nottingham.

Με απόλυτο σεβασμό και υψηλό αίσθημα ευθύνης, η Περιφερειακή Επιτροπή Νεολαίας της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης του Συνδέσμου Ποντιακών Σωματείων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος (ΠΟΕ) ολοκλήρωσε με επιτυχία τη λειτουργία των ενημερωτικών περιπτέρων αναφορικά με τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου.

Η 19η Μαΐου 2026 δεν ήταν απλώς μια ημέρα εκδηλώσεων. Ήταν η ημέρα που η μνήμη των 353.000 ψυχών απέκτησε τόπο στην κυπριακή γη.

Από σήμερα, η σιωπή των 353.000 ψυχών έχει έναν τόπο να σταθεί. Και εμείς έχουμε έναν ακόμη λόγο να θυμόμαστε.

Κύκλος εκδηλώσεων μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, πραγματοποιήθηκε τον μήνα Μάιο από την Εύξεινο Λέσχη Ποντίων και Μικρασιατών ν. Τρικάλων.

Στην σημασία του Εθνικού Κεντρικού Μνημείου Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, τα αποκαλυπτήρια του οποίο έκανε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και ομιλία για το νόημα της 19ης Μαΐου, αναφέρθηκε στη διάρκεια της ομιλίας του ο Ιάκωβος Κωστίδης, πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Αμμοχώσου «ΤΕΜΕΤΕΡΟΝ», καλωσορίζοντας όλους όσους συμμετείχαν σε αυτήν την ιστορική στιγμή για τον ποντιακό ελληνισμό που ζει και δημιουργεί στην Κύπρο.

Τις ευχαριστίες του εκφράζει το σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης» σε όλους όσους συνέβαλαν στη δημιουργία του Μνημείου της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου στο Παραλίμνι της Κύπρου και ιδιαίτερα στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και στον Δήμαρχο Παραλιμνίου Δερύνειας Γιώργο Νικολέτο.

Με ανακοίνωσή του το σωματείο Δράσης «Νίκος Καπετανίδης, το οποίο εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου υπογράφει ο πρέοδρος Γιώργος Γεωργιάδης και η γενική γραμματέας Ελένη Αναστασιάδου, αναφέρει.

Το σωματείο Δράσης Νίκος Καπετανίδης καταθέτει τον απέραντο σεβασμό του , αισθήματα ευγνωμοσύνης και ειλικρινείς χαιρετισμούς στους δύο πιο συνεπείς και έντιμους υποστηρικτές της Αναγνώρισης της Γενοκτονίας μεταξύ των Ελλήνων της Κύπρου.

Στις εκδηλώσεις μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου οι οποίες πραγματοποιήθηκαν τον μήνα Μάιο 2026, συμμετείχε η Ένωση Ποντίων ν. Κιλκίς «Οι Αργοναύτες».

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετείχε την Δευτέρα 18 Μαΐου 2026, στην εκδήλωση υπό τον τίτλο «Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου: Μνήμη, Στρατηγική και Διεθνοποίηση της Ιστορικής Ευθύνης», που διοργάνωσε η Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος (Π.Ο.Ε.) στην Αίθουσα Γερουσίας της Βουλής των Ελλήνων, τιμώντας τη μνήμη της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού.